Mandag 5. august 2019
NEI TIL EU, JA TIL EØS: Bjørnar Skjæran er nei-mann, men er tilhengjar av EØS-avtalen. Her er han avbilda på AUF sin sommarleir førre veke. FOTO: SIV DOLMEN
• EØS-utgreiing kan bli LO-krav • Aps Bjørnar Skjæran seier de står fast på EØS
Parkerer EØS-bussen
LÅGE SKULDRER: Ap-nestleiar Bjørnar Skjæran er ikkje uroa for Fellesforbundet sitt EØS-krav. Ap kjem ikkje til å endre syn, seier han.

EU og EØS

Ap-nestleiar Bjørnar Skjæran seier til Klassekampen at han er veldig trygg på at Ap står fast på EØS-avtalen og ikkje kjem til å endre syn, uavhengig av kravet frå Fellesforbundet om ei utgreiing av EØS-avtalen.

I juni vart det klart at eit stort fleirtal i Fellesforbundet sitt forbundsstyre går inn for at Fellesforbundet skal krevje ei offentleg utgreiing av alternativa til EØS.

Forbundet vil ta kravet vidare til LO-kongressen i 2021. Tidlegare i sommar skreiv Klassekampen at Fagforbundet truleg ikkje vil stå i vegen for Fellesforbundet sitt krav. Dermed kan det gå mot fleirtal for eit felles LO-krav om EØS-utgreiing.

Fakta

EØS-debatten:

• Representantskapet i Fellesforbundet ønskjer ei offentleg utgreiing om alternativa til EØS. Alternativa skal byggje på WTO-regelverket, handelsavtalane med EU frå før EØS og nye handelsavtalar lik den Canada har med EU. Også EU-medlemskap skal bli vurdert.

• Dersom landsmøtet følgjer representantskapet si innstilling, er det truleg at også LO-kongressen går inn for det same i 2021.

• Ap står fast på sitt ja til EØS, seier Ap-nestleiar Bjørnar Skjæran.

Ikkje uroleg

Ap stemte imot ei liknande utgreiing av EØS-avtalen i Stortinget så seint som i vår.

– Eg får ofte spørsmål om kvifor vi ikkje kan vere med på å greie ut eit alternativ? Men vi er for den avtalen, vi er ikkje for et alternativ, sa Ap-leiar Jonas Gahr Støre i ein NRK-debatt i mai.

EU-motstandaren Skjæran har av fleire blitt omtala som ein politikar tett på fagrørsla. Men heller ikkje han vil opne at Ap skal gå inn for ei utgreiing av Noregs tilknyting til EØS.

Då vedtaket om ei konsekvensutgreiing var gjort i Fellesforbundet sitt styre, sa nestleiar i Fellesforbundet Steinar Krogstad til Klassekampen at han forventa at Ap ville støtte utgreiinga.

– Eg har god tru på gjennomslag, sa han.

Skjæran seier han ikkje er uroleg for debatten.

– Eg forstår frustrasjonen i fagrørsla og kvifor dette kjem opp. Vårt syn er at avtalen har tent Noreg godt i 25 år. Det vi treng er ein kraftfull politikk for å handtere sosial dumping. Det er avgjerande.

Kan bli utfordrande

Alliansen mellom Ap og dei industritillitsvalde i Fellesforbundet fekk seg ein støkk, etter at Ap sitt landsmøte i vår sa nei til ei konsekvensutgreiing av oljeverksemd i havområda utanfor Lofoten, Vesterålen og Senja. I etterkant av landsmøtet inngjekk Ap og Fellesforbundet ein ny samarbeidsavtale, med mål om å unngå nye konfliktar.

Difor kan kravet om ei utgreiing av EØS-avtalen bli utfordrande å avvise for Ap.

Skjæran viser til ei undersøking som slår fast at eit fleirtal av Fellesforbundet sine medlemmar i likskap med han sjølv slår ring om EØS-avtalen.

– EØS-avtalen gir industrien, næringslivet, fiskerinæringa alt dei har bruk for.

Skjæran vedgår at avtalen har skapt utfordringar med sosial dumping, men meiner problemet kan løysast innanfor rammeverket av EØS, dersom det finst politisk vilje til det.

– No har vi ei regjering som ikkje løftar på ein finger.

Peikar på brexit

– Kan ein slik debatt bli skyts for høgresida?

– Nei, svarer Skjæran.

Han seier, som LO-leiar Hans-Christian Gabrielsen har sagt før, at høgresida heller bør gå i seg sjølv og sjå på kva som skaper EØS-debatten i fagrørsla. Han viser til den omstridde reise-, kost- og losji-saka i verftsnæringa, som NHO tok vidare frå norsk Høgsterett til EØS-tilsynet Esa.

– Høgresida seier Ap ikkje har kontroll på kva vi meiner om EØS. Dei trur dei skal tenkje over kor mykje dei skal provosere det norske arbeidsfolket. Grunnen til at vi har ein oppheita EØS-debatt er fordi folk i byggjebransjen, i hotell- og restaurantbransen og i transportnæringa, er skikkeleg forbanna på det som skjer, seier Skjæran.

Skjæran peikar på brexit som ei pågåande og lite lovande utgreiing av alternativa til EØS-avtalen. Han fnyser også av dei som peikar på handelsavtalen Noreg gjorde med dåverande EF i 1973, som eit alternativ til EØS.

– EF eksisterer ikkje lenger. Det er blitt EU, det er blitt 29 land. Kva blir det neste, skal vi trekkje fram avtalar som vi hadde med det gamle Romarriket? spør ein lattermild Skjæran.

Gjev ikkje opp

Steinar Krogstad i Fellesforbundet gjev ikkje opp håpet om å få Ap med på ei utgreiing av EØS-avtalen.

– Vi jobbar fram mot den innstillinga som forbundsstyret vårt no har gjort. Så er det ikkje umogleg at dette også vil kome som eit krav frå ein større LO-familie. Då må Ap støtte det, uavhengig av kva dei måtte meine om EØS-avtalen. Ingen har grunn til å vere redd for ei utgreiing.

politikk@klassekampen.no

Mandag 14. oktober 2019
FRONTER: Forbundsledelsen håper i det lengste på et kompromiss, men mye tyder på at det blir kamp­avstemning for eller mot EØS i Fellesforbundet.
Lørdag 12. oktober 2019
SMUTTHULL: ­Norge vil forplikte seg til å kutte 40 prosent av utslippene innen 2030 gjennom en avtale med EU. Men avtalen åpner for at man slipper å ta kuttene i Norge.
Tirsdag 8. oktober 2019
GÅR IKKE: – Tidenes grønneste budsjett, sier Venstres Ola Elvestuen om budsjettet som viser at Norge ligger an til å bryte klimamålene for 2020 og 2030.
Lørdag 5. oktober 2019
SIER JA: MDG-profiler tar plass i Europabevegelsens sentralstyre. Byråd i Oslo, Hanna E. Marcussen, mener EU trengs for å løse klimakrisa.
Fredag 4. oktober 2019
BLÅ SMELL: Målet var at annenhver nordmann skulle bo i en Høyre-styrt kommune. Nå ligger det an til at knapt én av ti vil gjøre det.
Mandag 30. september 2019
FORVIRRING: Fylkes­topper i MDG har ulike syn på hvilken dato det må bli stans i utvinningen av norsk olje- og gass.
Lørdag 28. september 2019
RØD: – Vi er på feil lag, sier Knut Arild Hareide om regjeringsdeltakelsen. Han mener KrF kan bytte side allerede etter 2021.
Torsdag 26. september 2019
2021: Fellesforbundets leder Jørn ­Eggum vil ikke kategorisk avvise MDG-samarbeid i 2021. Men da må partiet være villig til å fire på kravet om oljesluttdato.
Tirsdag 24. september 2019
OMSTILLE: Klima og omstilling blir en hovedsak for Ap fram mot valget i 2021, varsler Ap-leder Jonas Gahr Støre.
Lørdag 21. september 2019
FORNØYD: Årets valg har vært en gamechanger for kampen mot profitt i velferd, sier Fagforbundets Mette Nord. Nå vil hun at staten skal brukes mer aktivt for et grønt skifte.