Onsdag 6. november 2019
• Formuen aukar for dei største oppdrettarane • Meir skatt vil dei ikkje ha
Laks gjev milliardformuar
GULL: Lakseoppdrett er god butikk. Samla formue til dei største eigarane i 18 av dei største selskapa runda ni milliardar kroner i 2018.

HAVBRUK

Protestane er store frå oppdrettskongane etter at lakseskatteutvalet la fram sitt forslag om å skatte superprofitten (grunnrenta) i oppdrettsnæringa med 40 prosent utover normal inntektsskatt.

I går kom inntektstala som syner at det dryp på eigarane når verksemda hover inn pengar.

Klassekampen har henta inn likningstala for dei største eigarane i 18 av dei 20 største oppdrettsselskapa i landet.

Desse selskapa har oppnådd eit samla overskot på nær 25 milliardar kroner i 2018. Også dei føregåande åra har vore særs gode. Det er utbetalt store utbytte. Dette kjem også til syne på likningstala til dei største eigarane.

Fakta

Lakseskatt:

• Lakseskattutvalet gjev framlegg om å innføre grunnrenteskatt for havbruksnæringa.

• Grunngjevinga er mellom anna at næringa får nytte naturressursar som fellesskapen eig, noko som i ti år har sikra havbruket ein super­profitt.

• Næringa seier nei. Det same gjer oppdrettskommunane, NHO, LO og eit fleirtal av partia på Stortinget.

• Likningstala syner eit stort skattepotensial i oppdrett.

100 lakselisensar

Øvst på formueslista tronar Gerhard Meidell Alsaker frå Tysnes i Hordaland med ein likningsformue på 1,58 milliardar kroner. Han er oppført med ei inntekt på 52,9 millionar kroner.

Det meste av verksemda er konsentrert i heimfylket. Alsaker har nytta delar av formuen til å investere i lokal næringsverksemd. Han har bygd opp eit handelssenter på Tysnes og har kjøpt opp ei større verksemd som driv med utleige av kraner og lekterar.

Alsaker er ikkje på inntektstoppen. Der sit Gustav Magnar Witzøe som er største eigar i Salmar, Noregs tredje største oppdrettsselskap. Inntekta i 2018 var på 150,4 millionar kroner. Formuen runda éin milliard kroner. Verksemda har 100 lisensar for produksjon av atlantisk laks i hovudsak i Midt-Noreg.

Rett under dei to på formuestoppen ligg Ola Braanaas, som eig Firda Seafood Group i Sogn og Fjordane.

Braanaas har ein likningsformue på ein milliard kroner, som er ei dobling frå året før.

Braanaas er oppført med ei inntekt på 708.000 kroner – den einaste av eigarane som ligg under millionen. Braanaas er eineeigar i Firda, som i 2018 sleit med sjukdomsproblem og fallande resultat. Likevel henta verksemda ut nær 25 øre i overskot på kvar krone i omsetnad.

På femteplass på lista finn vi største eigar av Royal Norwegian Salmon, Helge Gåsø. Verksemda hadde ein omsetnad på fem milliardar kroner i 2018 og eit overskott før skatt som runda éin milliard. Eigarane fekk eit utbyte i 2018 på 261 millionar kroner. Gåsø står oppført med ein formue på 556 millionar kroner og ei inntekt på 20,5 millionar kroner.

Arne Møgster frå Austevoll i Hordaland har femteplass på formueslista. Han er mellom dei største eigarane i Lerøy Seafood Group, det neste største oppdrettsselskapet i Noreg. Formuen til Møgster er på 361 millionar kroner, inntekta 13,6 millionar kroner.

SV krev meir skatt

I gjennomsnitt er formuen til dei største eigarane på 250 millionar kroner. Gjennomsnittsinntekta er 14,3 millionar kroner.

Klassekampen har også henta inn tal frå mindre oppdrettarar med omsetnad mellom 60 og 300 millionar kroner.

Her sit eigarane på formuer på mellom 40 og 170 millionar kroner. SVs nestleiar Torgeir Knag Fylkesnes seier til Klassekampen at tala dokumenterer at fellesskapen går glipp av skatteinntekter frå ei formidabel grunnrente.

– Mange kystkommunar slit med å få endane til å møtast, og rett utanfor i fjorden vert det skapt superprofitt for nokre få som driv på arealet til ålmenta. Det er urettvist, seier han.

SV stør framlegg om meir skatt på oppdrett.

Større formue

Klassekampen gjer merksam på at det er likningstala som er henta inn. Dei skil ikkje mellom inntekter og formue frå oppdrett eller anna verksemd.

Likningsformuen syner heller ikkje dei reelle verdiane på formuen. For dei aller fleste på denne lista vil den reelle formuen liggje langt høgre enn likningsformuen. Økonomibladet Kapital reknar kvart år ut den reelle formuen til dei 400 rikaste i landet:

Ola Braanaas står oppført med 2,95 milliardar kroner i formue,

Gerhard Meidell Alsaker har 6,1 milliardar kroner.

Gustav Witzøe, far til Gustav Magnar Witzøe, har 30 milliardar kroner.

Helge Gåsø har 2,45 milliardar kroner.

Hovudeigar i Nordlaks, Harald Inge Berg er oppført med ein formue på 12 milliardar kroner, medan likningsformuen berre er på 120 millionar kroner.

To av dei største selskapa er ikkje med i oversynet til Klassekampen.

Det gjeld Mowi, som er det største oppdrettsselskapet i Noreg, og der John Fredriksen, busett på Kypros, er største aksjonær, og Cermaq, som er kjøpt av japanske Mitsubishi Corporation.

gunnarw@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 8. november 2019 kl. 15.07
Mandag 9. desember 2019
Hysj: Riksrevisjonen kritiserer regjeringen i ­hemmelig jager­flyrapport, men Forsvarsdepartementet hevder rapportens gradering gjør det ­umulig å fortelle hvor alvorlig kritikken er.
Lørdag 7. desember 2019
URO: SAS vil legge nye fly inn i et eget selskap med nye avtaler for de ansatte. Lederen i Norsk Kabinforening frykter at SAS ikke ønsker skandinaviske ansatte i framtida.
Fredag 6. desember 2019
HANDLEKRAFT: Regjeringen har på kort tid sørget for å mykne opp i au pair-reglene som skapte trøbbel for justisminister Jøran Kallmyr.
Torsdag 5. desember 2019
IKKJE FORSYNT: Trass i at Sp strir imot kvart forsøk på å skape raudgrøn samling, går partiet no saman med SV og Ap for å få opp sjølvforsyningsgraden.
Onsdag 4. desember 2019
PRESS: USAs press på europeiske Nato-land kommer ikke til å stanse frihandelsavtalen mellom Norge og Kina. Samtidig varsler utenriksminister Ine Eriksen Søreide en diskusjon om Norges forhold til Kina.
Tirsdag 3. desember 2019
NATO: Forholdet til Kina blir en viktig sak på Nato-møtet i London denne uka. Ap-leder Jonas Gahr Støre er skeptisk til å sende norske styrker til Asia.
Mandag 2. desember 2019
PARALLELT: Samme måned som Trygde­retten første gang sa at det er lov å ha med ytelser til utlandet, vedtok Stor­tinget strengere regler for eksport av arbeidsavklaringspenger.
Lørdag 30. november 2019
Skål: Pilsen kan bli dyrare over store delar av landet. Trøysta er at dei som tappar han skal få betre råd til pils sjølve.
Fredag 29. november 2019
DOBBELTPRAKSIS: En lang rekke ­trygdemottakere har måtte betale ­tilbake ytelser de tok med til utlandet. Men minst fem personer fikk tilbake pengene. Den første i januar i fjor.
Torsdag 28. november 2019
PAUSE: Kommunestyret i Stavanger innfører mobilforbud i skolen og låser inne pc-ene til de minste. Politikerne mener digitaliseringen har gått for langt.