Onsdag 6. november 2019
• Formuen aukar for dei største oppdrettarane • Meir skatt vil dei ikkje ha
Laks gjev milliardformuar
GULL: Lakseoppdrett er god butikk. Samla formue til dei største eigarane i 18 av dei største selskapa runda ni milliardar kroner i 2018.

HAVBRUK

Protestane er store frå oppdrettskongane etter at lakseskatteutvalet la fram sitt forslag om å skatte superprofitten (grunnrenta) i oppdrettsnæringa med 40 prosent utover normal inntektsskatt.

I går kom inntektstala som syner at det dryp på eigarane når verksemda hover inn pengar.

Klassekampen har henta inn likningstala for dei største eigarane i 18 av dei 20 største oppdrettsselskapa i landet.

Desse selskapa har oppnådd eit samla overskot på nær 25 milliardar kroner i 2018. Også dei føregåande åra har vore særs gode. Det er utbetalt store utbytte. Dette kjem også til syne på likningstala til dei største eigarane.

Fakta

Lakseskatt:

• Lakseskattutvalet gjev framlegg om å innføre grunnrenteskatt for havbruksnæringa.

• Grunngjevinga er mellom anna at næringa får nytte naturressursar som fellesskapen eig, noko som i ti år har sikra havbruket ein super­profitt.

• Næringa seier nei. Det same gjer oppdrettskommunane, NHO, LO og eit fleirtal av partia på Stortinget.

• Likningstala syner eit stort skattepotensial i oppdrett.

100 lakselisensar

Øvst på formueslista tronar Gerhard Meidell Alsaker frå Tysnes i Hordaland med ein likningsformue på 1,58 milliardar kroner. Han er oppført med ei inntekt på 52,9 millionar kroner.

Det meste av verksemda er konsentrert i heimfylket. Alsaker har nytta delar av formuen til å investere i lokal næringsverksemd. Han har bygd opp eit handelssenter på Tysnes og har kjøpt opp ei større verksemd som driv med utleige av kraner og lekterar.

Alsaker er ikkje på inntektstoppen. Der sit Gustav Magnar Witzøe som er største eigar i Salmar, Noregs tredje største oppdrettsselskap. Inntekta i 2018 var på 150,4 millionar kroner. Formuen runda éin milliard kroner. Verksemda har 100 lisensar for produksjon av atlantisk laks i hovudsak i Midt-Noreg.

Rett under dei to på formuestoppen ligg Ola Braanaas, som eig Firda Seafood Group i Sogn og Fjordane.

Braanaas har ein likningsformue på ein milliard kroner, som er ei dobling frå året før.

Braanaas er oppført med ei inntekt på 708.000 kroner – den einaste av eigarane som ligg under millionen. Braanaas er eineeigar i Firda, som i 2018 sleit med sjukdomsproblem og fallande resultat. Likevel henta verksemda ut nær 25 øre i overskot på kvar krone i omsetnad.

På femteplass på lista finn vi største eigar av Royal Norwegian Salmon, Helge Gåsø. Verksemda hadde ein omsetnad på fem milliardar kroner i 2018 og eit overskott før skatt som runda éin milliard. Eigarane fekk eit utbyte i 2018 på 261 millionar kroner. Gåsø står oppført med ein formue på 556 millionar kroner og ei inntekt på 20,5 millionar kroner.

Arne Møgster frå Austevoll i Hordaland har femteplass på formueslista. Han er mellom dei største eigarane i Lerøy Seafood Group, det neste største oppdrettsselskapet i Noreg. Formuen til Møgster er på 361 millionar kroner, inntekta 13,6 millionar kroner.

SV krev meir skatt

I gjennomsnitt er formuen til dei største eigarane på 250 millionar kroner. Gjennomsnittsinntekta er 14,3 millionar kroner.

Klassekampen har også henta inn tal frå mindre oppdrettarar med omsetnad mellom 60 og 300 millionar kroner.

Her sit eigarane på formuer på mellom 40 og 170 millionar kroner. SVs nestleiar Torgeir Knag Fylkesnes seier til Klassekampen at tala dokumenterer at fellesskapen går glipp av skatteinntekter frå ei formidabel grunnrente.

– Mange kystkommunar slit med å få endane til å møtast, og rett utanfor i fjorden vert det skapt superprofitt for nokre få som driv på arealet til ålmenta. Det er urettvist, seier han.

SV stør framlegg om meir skatt på oppdrett.

Større formue

Klassekampen gjer merksam på at det er likningstala som er henta inn. Dei skil ikkje mellom inntekter og formue frå oppdrett eller anna verksemd.

Likningsformuen syner heller ikkje dei reelle verdiane på formuen. For dei aller fleste på denne lista vil den reelle formuen liggje langt høgre enn likningsformuen. Økonomibladet Kapital reknar kvart år ut den reelle formuen til dei 400 rikaste i landet:

Ola Braanaas står oppført med 2,95 milliardar kroner i formue,

Gerhard Meidell Alsaker har 6,1 milliardar kroner.

Gustav Witzøe, far til Gustav Magnar Witzøe, har 30 milliardar kroner.

Helge Gåsø har 2,45 milliardar kroner.

Hovudeigar i Nordlaks, Harald Inge Berg er oppført med ein formue på 12 milliardar kroner, medan likningsformuen berre er på 120 millionar kroner.

To av dei største selskapa er ikkje med i oversynet til Klassekampen.

Det gjeld Mowi, som er det største oppdrettsselskapet i Noreg, og der John Fredriksen, busett på Kypros, er største aksjonær, og Cermaq, som er kjøpt av japanske Mitsubishi Corporation.

gunnarw@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 8. november 2019 kl. 15.07
Fredag 22. november 2019
NY INFO: Anniken Hauglie (H) sa til Stortinget at hun først etter sommeren i år fikk beskjed om omfanget av uriktige Nav-dommer. En e-post viser at hun ble varslet allerede i fjor.
Torsdag 21. november 2019
STRAFF: Samanslåtte kommunar som har eigedomsskatt, tek med seg ein straffeskatt inn i samlivet. Stavanger taper om lag like mykje som dei fekk i tilskot på å slå seg saman.
Onsdag 20. november 2019
TILLIT: Velferds­staten ble skapt for å hjelpe dem som faller utenfor. Nå frykter Ap-veteran Martin Kolberg at den i stedet mistenkeliggjør folk som sitter nederst ved bordet.
Tirsdag 19. november 2019
HEKTA: Ni av ti tiåringer har smarttelefon. Nå ber digitaliseringsministeren foreldre gå sammen om å nekte ungene smarttelefoner.
Mandag 18. november 2019
LANGSIKTIG: ­Opposisjonen har kritisert regjeringens ABE-reform for å være en «brutal ostehøvel». Finansminister Siv Jensen (Frp) tror reformen er kommet for å bli.
Lørdag 16. november 2019
2021: Fellesforbundets leder Jørn Eggum mener han ser nye takter fra MDG etter et konstruktivt møte. En sluttdato for olja er ikke regjerings­ultimatum, sier MDG.
Fredag 15. november 2019
STRID: Ansatte ved politihøgskolen mener at styret må trekke seg dersom regjeringen tvinger gjennom studentkuttet ved politiutdanningen i Oslo.
Torsdag 14. november 2019
NY TID: Linn Herning har lenge vært bekymret for utviklingen av offentlig sektor. Først etter at hun ble alvorlig sjuk, ble hun ordentlig redd for at velferdsstaten ikke alltid kommer til å redde henne.
Onsdag 13. november 2019
KJØRER PÅ: Frp har abdisert som bilistenes parti, mener Sp-leder Trygve Slagsvold Vedum. Han tar gjerne over tittelen.
Tirsdag 12. november 2019
MOT SKATT: En omfattende lobbykampanje i regi av sjømatnæringen ble sjøsatt for å hindre at norske oppdrettsselskaper skal bli ilagt grunnrenteskatt.