Mandag 1. juli 2019
LANDETS YNGSTE: Even Aleksander Hagen (Ap) vart tidenes yngste fylkesordførar då han som tjuesjuåring tok over ordførarkjedet i Oppland i 2015. Laurdag opna han Johan Nygårdsgate på Otta.
På Otta er folk vane med flaum. I haust kan det bli politisk jordskjelv.
Står ustøtt på Otta
SP: Kjetil Eide, ordførarkandiat Eldri Siem og Rolf Grindstuen.
PÅ SOMMARFEST: Ordførar i Sel, Dag Erik Pryhn (Ap).
SP I VEKST: Sel kommune har hatt ordførarar frå Arbeidarpartiet sidan krigen. Eldri Siem frå Senterpartiet kan bryte rekka.

Lokalvalg

Sola skin på to ordførarar frå Arbeidarpartiet. Fylkesordførar Even Aleksander Hagen og ordførar Dag Erik Pryhn gjer seg klare for å opne Johan Nygårdsgate, den nyrenoverte paradegata i Otta sentrum.

Ordførarverv i Oppland er ei paradegrein for Ap. Hagen (31), som sjølv er frå Otta, vart tidenes yngste fylkesordførar då han tok over ­vervet i Oppland for fire år sidan. Pryhn (61) har vore ordførar i Sel kommune i 16 år.

Det myldrar av folk i Johan Nygårdsgate, kalla opp etter Sel sin aller første ordførar. Seinare denne laurdagen blir det både kake, Elvis-band og konsert med Sie Gubba.

Men først skal snora klippast. Det er fylkesordføraren som får æra.

– Vi har fått til mykje i lag her. Gatestruktur, leilegheiter og urbane kvalitetar, seier han frå scena.

Så klipper han den raude silkesnora og smiler til publikum. Korpset spelar fanfare.

Fakta

Ap og Sp:

• På ei måling frå Sentio for Gudbrandsdølen Dagningen 1. mai i år, får Sp ein oppslutnad på 40,9 prosent. Ap fell til 35,4, frå 54,7 prosent i valet i 2015.

• Dermed kan Sps Eldri Siem overta ordførarvervet i Sel.

• Sp fossar fram på heile Innlandet: I ei fylkestingsmåling utført av Sentio for GD/OA fell Ap frå 47,0 i 2015 til 33,7 prosent i juni i år. Sp styrkar seg frå 24,1 til 29,8 prosent.

Kjelde: Poll of Polls

Politisk jordskjelv

I desse traktene skjer det lite utan at Ap har ein finger med i spelet. I dei fleste val sidan krigen har sosialdemokratane i Sel fått over femti prosent av stemmene. Men på sjølvaste 1. mai i år publiserte Gudbrandsdølen Dagningen (GD) ei meiningsmåling omtalt som eit «politisk jordskjelv i Sel»: Ap vart målt til 35,4 prosent. Senterpartiet fekk 40,9 prosent.

«Aps lekkasje til Sp er målingens mest tydelege signal», kommenterte politisk redaktør i avisa Hallvard Grotli.

Og det er ikkje berre i Sel: På heile Innlandet fossar Sp fram, og er snart jamnstore med Ap i eitt av Ap sine kjerneområde.

Kva er det som skjer?

Nasjonale vindar

– Nasjonale vindar, svarer fylkesordførar Even Hagen.

– Senterpartiet har nok vore mykje tydelegare i ­opposisjon til ­regjeringa.

Sentralisering utfordrar ­lokalsamfunn som Otta, peikar han på han.

– Så det må kanskje Ar­beidarpartiet ta litt på si ­kappe, at vi ikkje har vore ­tydelege nok i opposisjon, legg han til.

Sel-ordførar Dag Eirik Pryhn peikar likevel på nokre lokale tilhøve. Han fortel at kommunen har lagt ned tre grendeskular dei siste 30 åra. Det har vore krevjande prosessar, men ingen med same reaksjonar som no.

– Det ser eg i lys av det som er det generelle biletet i ­Gudbrandsdalen og nasjonalt: At det i Distrikts-Noreg er ein opposisjon mot ­strukturendringar.

Pryhn seier han sjølv er sterk motstandar av fleire av dei nasjonale reformene, men at Ap i Sel meiner det må ­gjerast grep for at kommunen skal spare pengar.

– Og Sp er eksponenten for å seie at dei løysingane som blir valde, er feil.

Folketalet går ned

Leiar i Sel og Heidal Sp Rolf Grindstuen peikar på lokale saker for å forklare Sp sin vekst. Partiet har ikkje fått alt gratis frå partileiar Trygve Slagsvold Vedum, slår han fast. Han serverer kake og kaffi og fortel at det har vore gjort «mange omdiskuterte tiltak som bygdefolk har ­mobilisert imot», som Ap sitt ønskje om å samle alle barnehagane på Otta til ein stor.

Grindstuen tek imot Klassekampen saman med partifelle Eldri Siem. Ho er landsbrukssjef i Nord-Fron og ordførarkandidat i Sel. Med seg har dei også og Kjetil Eide, ambulansearbeidar og nytt medlem i Sp.

Eide var ein gong aktiv i AUF. Han vart ikkje overraska over rekordmålinga til Sp i Sel.

– Eg har høyrt gjennom månader og kanskje år at stemninga har skifta. Det trur eg handlar om at Sp har vore flinke til å lytte til folk, seier han.

– Eg trur Sp er i ferd med å bli eit folkeparti for vanlege folk, spesielt i distrikta. Det treng vi, seier Siem.

Dei tre peikar på at også kommunen har endra seg i seinare år. Sel er framleis ei industrikommune, men mykje er gått tapt. Bedrifter har måtte avslutta. Nortura på Otta er truga av nedlegging. Folketalet går ned.

– Vi er under press, seier Eide.

Grindstuen skyt inn:

– Det som er motiverande, er å sjå alle som kjem til oss. Slike som Kjetil som ser at «okei, distrikta er under press, det er nedgangstider. Men desto viktigare å utvikle Otta som regionsenter».

– «Ap er ikkje eit slagords­parti», sa Støre for eit par ­veker sidan. Kva tenkjer de om det? Er Sp eit populistisk parti?

– Eg jobbar i ambulanse­tenesta. Du treng ikkje vere populist for å forstå at folk er opptekne av ambulanse, politi, brannvesen og beredskap. Det handlar om å ta folk på ­alvor. At ikkje Ap forstår det, er deira problem.

– Dess større Sp blir, dess større trugsel blir vi. Då vil det kome skuldingar om populisme. Det lyt vi greie å stå i, seier Siem som til hausten kan bli ordførar i Sel.

– Er det nokon som vil ha litt meir kaffi?

politikk@klassekampen.no

Tirsdag 23. juli 2019
NYTT BLIKK: Jeger- og fiskerforbundet, Turistforeningen og Naturvern­forbundet krev ny handsaming av alle vindkraftkonse- sjonar der utbygginga ikkje er starta.
Mandag 22. juli 2019
NY DEBATT: Nei til EU varsler kamp mot EUs fjerde energipakke som de mener vil gi Acer enda mer makt. Miljøorganisasjon er positiv, mens Ap ikke har tatt stilling ennå.
Lørdag 20. juli 2019
VEKK: Truede sopp- og lavarter ofres for å gi plass til vindturbiner som skal stikke nesten en kvart kilometer opp i lufta i Finnskogen i Våler. – Dette er på en måte vårt Alta-Kautokeino-opprør, sier en av demonstrantene.
Fredag 19. juli 2019
KRAV: Frp mener innvandringsforskningen er «ensidig og politisert». Nå vil de stille krav om meningsmangfold i forskningen. – Farlig, svarer Ap.
Torsdag 18. juli 2019
TVANG: FpU ber regjeringen lovpålegge kommunene å konkurranseutsette sykehjem og hjemmetjenester. Forslaget slaktes av forsker.
Onsdag 17. juli 2019
UFORUTSIGBART: Bare en tredel helsefagarbeidere har full stilling. De yngste og de eldste jobber mest deltid. – Vi trenger flere folk på jobb, sier helsefagarbeider Jørgen Aanerud.
Tirsdag 16. juli 2019
MEDISIN: På havbunnen utenfor Bjørnøya har forskere funnet et dyr ikke ulikt en juledekorasjon. Det har molekyler som kan drepe kreft­celler effektivt.
Mandag 15. juli 2019
BYGGER UT: Siden 2000 har antall ­bygninger i strandsonen økt med 20 prosent. Kommunene klarer ikke ­forvalte det nasjonale ansvaret, mener Norsk Friluftsliv.
Lørdag 13. juli 2019
RETUR: Utlendingsnemnda konkluderte at kurdiske Jumaah Hameed ikke var i fare for forfølgelse. Kort tid etter returen til Irak, ble Hameed torturert, hevder han.
Fredag 12. juli 2019
COMEBACK KID: Per Sandberg advarer mot «nasjonalistiske krefter» i Frp og hinter om politisk comeback i et annet parti til valget i 2021.