Klassekampen.no
Onsdag 20. februar 2019
FOR NARR: SV-leiar Audun Lysbakken meiner bemanningsbransjen held Stortinget for narr. Her i lag med Vigdis Vestvik (f.v.) frå NNN, Rune Alne i Fellesforbundet og SVs gruppeleiar i Bergen bystyre, Mikkel Grüner.
Omgår forbod ved å tilsette lågprosent-vikarar i bygg- og matindustrien:
Vil kontrakt-triks til livs
SVELT I HEL: Stortinget har sagt nei til null-prosentkontraktar for vikarar. Bemanningsbransjen svarer med å gje tilbod om stillingar på 3,8 prosent.

Arbeidsliv

– Vi har sett skremmande døme på korleis ein kynisk bemanningsbransje går fram for å omgå regelverket, seier leiar i Fellesforbundets Avdeling 5 i Bergen, Roar Abrahamsen.

Klassekampen var med då han møtte SV-leiar Audun Lysbakken, Vigdis Vestvik i Norsk Næring- og Nytelsmiddelarbeiderforbund (NNN) og Rune Alne frå Fellesforbundet. Her viste dei korleis dei nye arbeidskontraktane i bransjen vert forma.

«Stillingsprosent 3,8 % stilling.»

«Stillingsprosent 8,33 % stilling»

«Stillingsprosent 8 % stilling»

Kontraktane Roar Abrahamsen legg fram, er like i utforming. Felles er òg stillingsprosentar så låge at dei ikkje er til å leve av. Lysbakken er ikkje overraska, meir vonbroten.

– Då Stortinget sa nei til nullprosentskontraktane, var ikkje meininga at bemanningsbransjen skulle innføre 3,8 prosent stillingar i staden. Dette er å halde Stortinget for narr, seier han.

Fakta:

Vikarar:

• Bemanningsbransjen sysselset nær 80.000 tilsette i Noreg.

• Bransjen har fått mykje kritikk for å tilby tilsette dårlege løns- og arbeidsvilkår.

• Fagrørsla ønskjer strengare krav til bransjen og fekk gjennomslag på Stortinget for at det ikkje var lov å tilby tilsette nulltimarskontraktar.

• Forbodet vart sett i verk 1. januar 2019. Frå same dato har fleire tilsette i vikarbyrå fått tilbod om kontraktar med særs låg stillingsprosent.

60 timar i året

1. januar vart det forbod mot å gje tilsette nullprosentskontraktar utan løn mellom oppdraga. Ein stillingsbrøk på 3,8 prosent svarer til knappe to vekers arbeid i året. I praksis tyder dette at bemanningsverksemda ikkje treng å tilby tilsette meir enn 60 timars arbeid i året.

– Verksemda har ikkje anna lønsplikt. Når kvoten på 3,8 prosent er fylt, har den tilsette berre rett på 3,8 prosent løn mellom oppdraga. Om det skulle verte permitteringar, er plikta til løn i permitteringsperioden avgrensa til dei 3,8 prosentane stillinga utgjer. Det same gjeld ved oppseiing.

– Kva skjer om den tilsette arbeidar meir enn 3,8 prosent?

– Dersom dei har arbeidd i tolv månader og jamleg jobba meir enn stillingsprosenten, har dei rett på stilling lik den faktiske arbeidstida i perioden. Dei må fremje kravet sjølv. Kva trur du skjer då?

Alne svarer sjølv:

– Då mister dei jobben.

Må vente på e-postar

Sjølv om stillingsprosentane er langt under grensa for «svelt i hel», er arbeidstakaren plikta til å følge med:

«Etter det avtalte oppdragets utløp plikter arbeidstaker å se etter e-post fra arbeidsgiver en gang hver hver dag, e-postadressen er den adresse som arbeidstaker (har) oppgitt.»

Dette i tilfelle det kjem nye oppdrag.

– Arbeidaren må altså sitje og vente på e-postar kva dag. Det er uhøyrd, seier Roar Abrahamsen.

Fellesforbundet har saman med NNN fått ei rekke arbeidskontraktar. Desse gjeld for vikarar i bygningsbransjen, verkstadindustrien og næringsmiddelindustrien. Lysbakken vil rydde opp.

– Vi ønskjer eit forbod mot bemanningsbyråa, men i første omgang vil eg be arbeidsministeren svare på kva dei vil gjere for å rydde opp.

Abrahamsen ønskjer ikkje eit forbod, men vil heller ikkje heilt avvise dette.

– Vi ser trongen for å kunne leige inn tilsette når det er store toppar, som når eit verft får ein stor kontrakt. Det vi har dokumentert her, kan vi ikkje leve med. Det undergrev alt av små og mellomstore verksemder. Ryddar ikkje bemanningsbransjen opp, kan forbod vere aktuelt, seier han.

– Mange tilsetjingar på 3 og 5 prosent er ikkje i tråd med det vi meiner er rett, seier leiar i NHO Service og Handel, Anne-Cecilie Kaltenborn.

– Vi ønsker å kome ulovleg innleige til livs, og måten vi kan gjere det på er i samarbeid med dei som leiger inn. Dei låge stillingsprosentane ønskjer vi ikkje.

Kaltenborn samarbeider både med byggindustrien og verkstadindustrien, og ho seier ho også er i dialog med Fellesforbundet.

– Vi ønskjer å få dette til så snøgt som mogleg.

gunnarw@klassekampen.no