Torsdag 7. juni 2018
I STORMEN: I november 2015 blei tidlegare Vimpelcom-sjef Jo Lunder sikta for medverknad til grov korrupsjon. FOTO: TOM HENNING BRATLIE
Reagerer på Jo Lunders enorme erstatningskrav mot Økokrim:
– Forkasteleg
$$$: BI-professor Petter Gottschalk kallar tidlegare Vimpelcom-sjef Jo Lunders erstatningskrav på nær ein halv milliard forkasteleg. Han synst Økokrim burde tatt saka til retten.

ØKOKRIM

– Det er heilt forkasteleg å fremja eit slikt krav. Eg håpar for guds skuld det ikkje blir innfridd, seier Petter Gottschalk, professor ved Institutt for leiing og organisasjon ved BI, som har økonomisk kriminalitet som eit av sine forskingsområde.

– Kan påtalemakta bli skremt av eit slikt krav?

– Ja, dessverre. I alle fall dersom det blir innvilga.

Fakta

Vimpelcom-saka:

• Jo Lunder var frå 1. juli 2011 administrerande direktør for Vimpelcom. Han blei i 2015 sikta for medverknad til grov korrupsjon.

• Økokrim la vekk saka mot Lunder i fjor haust.

• I perioden 2006 til 2012 betalte Vimpelcom nær 600 millionar kroner i bestikkingar for å få marknadstilgang og telelisensar i Usbekistan.

• Vimpelcom inngjekk forlik med amerikanske myndig­heiter i 2016.

• Vimpelcom har skifta namn til Veon, og Telenor, som var deleigar, har selt seg ut av selskapet.

Godtok kjempebot

Lunder krev mellom 440 og 530 millionar kroner i erstatning for økonomiske tap mens han var sikta for grov korrupsjon, og for framtidige tap.

Vimpelcom, som Lunder var konsernsjef for frå 2011, inngjekk i 2016 eit forlik med amerikanske myndigheiter og godtok ei bot på 795 millionar dollar for lovbrot mellom 2006 og 2012. Det tidlegare Telenor-eigde selskapet betalte rundt 600 millionar kroner til Usbekistans presidentdotter i samband med kjøp av telelisensar i landet. Lunder blei sikta for medverknad til grov korrupsjon i 2015.

To år seinare la Økokrim saka vekk.

Også professor og spesialist på korrupsjon Tina Søreide ved Norges Handelshøyskole (NHH) i Bergen er kritisk til det enorme kravet frå Lunder.

Ho meiner Lunder med kravet signaliserer at Økokrim aldri burde ha starta etterforsking av han.

– Kravet han har lagt fram, er eit krav der ein skulle tru Økokrim hadde gjort noko urimeleg, seier Søreide.

Søreide poengterer at selskapet Lunder var leiar for, har erkjent straffansvar og betalt ei gigantbot i USA og Nederland. Ho seier det ikkje er tvil om at Lunder godkjente betalinga som utgjorde bestikkinga, og meiner det då er opplagt at politiet må undersøka kva Lunder visste og forstod då han godkjente utbetalinga. At saka blei lagt vekk, endrar ikkje på det.

Ho meiner det er rimeleg at Lunder kan ha krav på erstatning, men reagerer på storleiken på kravet.

– Her var det erklært at det var korrupsjon. Me har eit strafferettssystem der det primære er å plassera ansvar på individ, og gitt funksjonar og oppgåver konsernsjef har, og at det er komme fram at dei har betalt bestikking, så er det ikkje urimeleg at Lunder blei etterforska.

– Trur du påtalemakta blir skremt av slike krav?

– Ja, eg trur det. Det er klart at dei kan bli skremt av det. Kravet er langt over Økokrims budsjett. Og viss det skremmer Økokrim, så blir dei dysfunksjonelle.

Burde gått til retten

Gottschalk minner om at Økokrim ikkje konkluderte med at «intet straffbart forhold anses bevist», men la vekk saka ut frå at «det ikke foreligger bevis for straffeskyld».

– Økokrim burde tatt saka for retten, seier Gottschalk.

Han meiner kravet Lunder har stilt, utfordrar eit prinsipp om nøkternheit i Norge.

– Her blir erstatnings- og oppreisingsomgrepet utfordra. I Norge har me eit nøkternt forhold til beløp. Med å fremja eit slik krav så seier han ganske mykje om seg sjølv. Det som er praksis i Norge, er at ein ikkje treng flytta frå hus og heim.

– Signaliserer han med dette at han ikkje burde blitt etterforska?

– Ja, han gjer vel eigentleg det. Han viser null forståing for at bedrifta han leia, inngjekk eit kjempeforlik med justisdepartementet i USA for korrupsjon, seier han.

Økokrim ønsker ikkje å stilla til intervju om saka, men skriv i ein e-post:

«ØKOKRIM kan bekrefte at vi har mottatt erstatningskrav i denne saken. Når straffeforfølgningen ender med henleggelse, kan den tidligere siktede søke om erstatning. Det er Statens sivilrettsforvaltning som skal behandle kravet etter at ØKOKRIM har gitt sine synspunkter.»

Klassekampen har ikkje lukkast med å få kontakt med Lunder.

anneh@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 8. juni 2018 kl. 08.22
Lørdag 25. mai 2019
FEIDE: På Frogner i Oslo er en familieleilighet ombygd til ti hybler. Naboene i sameiet har i lang tid kjempet mot utleiemogul og tidligere bystyre­politiker Nordan Helland.
Fredag 24. mai 2019
BOMVEG: Ap-leiar Jonas Gahr Støre vil ta ned bomstasjonar og innføra eit meir rettferdig system for vegbetaling. Bompengetoppar vendar forslaget ryggen.
Torsdag 23. mai 2019
EIER IKKE: Regjeringen vil at flere skal bli boligeiere, men for mange sykepleiere i Oslo forblir boligdrømmen en drøm.
Onsdag 22. mai 2019
ISLAMSK FINANS: Bare 11,8 prosent av et utvalg norsk-somaliere i Oslo eier egen bolig. 95 prosent ville ha kjøpt dersom det fantes en boligfinansiering i tråd med islam.
Tirsdag 21. mai 2019
UTE: Regjeringa vil med lov hindra framtidig bruk av Oljefondet i Norge. Både Senterpartiet og Raudt reagerer.
Mandag 20. mai 2019
FRIHET: Ytrings­friheten er truet av både Facebook og hatprat, og Torbjørn Røe Isaksen vil ettergå hvordan de store private selskapene styrer offentligheten.
Lørdag 18. mai 2019
OMKAMP: Etter at regjeringens spare­plan har gått i vasken, tror Liv Signe Navarsete (Sp) på omkamp om Andøya.
Torsdag 16. mai 2019
PRISSJOKK: Frank Bakke-Jensen (H) åpner for at andre kan måtte ta regningen for ekstra kostnader. – Kan bety å sende regningen til velferden, pensjonister og fattige, sier SV.
Onsdag 15. mai 2019
GÅR NASJONALT: Rundt 500 bunadskvinner viste muskler foran Stortinget i går. De varsler kamp for fødeavdelinger over hele landet.
Tirsdag 14. mai 2019
LIKT OG ULIKT: Lammekarré og rødvin til tross, norske islam­kritikere fikk ikke servert det de ­ønsket seg da de hadde Steve ­Bannon til bords.