Mandag 16. april 2018
SISTE SEILAS: I «Skytteren», siste bok i trilogien og livsverket «En sjøens helt», skreiv Jon Michelet om tankskipa som frakta flybensin til det britiske flyvåpenet i 1940. Det var ein ekstremt farleg seilas.FOTO: ANNIKEN C. MOHR
Forfattar, journalist, redaktør, sjømann og forlagsmann Jon Michelet døydde laurdag, 73 år gammal.
– Raus og eineståande
POLITIKAREN: På 1980-talet var Jon Michelet aktiv i RV og listetopp for eit raudgrønt samarbeid. FOTO: JØRN H. MOEN
FORNYAREN: Forfattaren vann Rivertonprisen i 2001. På 1970-talet gjorde han norsk krim politisk. FOTO: THOMAS BJØRNFLATEN, NTB SCANPIX
FOTBALL: Michelet initierte populære bøker om fotball-VM, som han skreiv saman med Dag Solstad. FOTO: HENRIK LAURVIK, NTB SCANPIX
Jon Michelet er død etter lang sjukdom. Dei siste åra skreiv han livsverket sitt, «En sjøens helt».

Ved vegs ende

– Jon Michelet levde eit utruleg fargerikt og mangfaldig liv, og han fekk utretta mykje. Som ilandgått styrmann var han med å losa Oktober forlag gjennom omskiftelege farvatn i dei tidlege åra, fortel tidlegare forlagssjef, Geir Berdahl.

Fakta

Jon Michelet (1944–2018):

• Fødd i Moss, budde på Larkollen. Sjømann, forfattar, journalist, Klassekampen-redaktør frå 1997 til 2002, forlagsmann i Oktober, RV-politikar.

• Skreiv krimsuksessar som «Jernkorset» og «Orions belte» i tillegg til ei rad internasjonalt orienterte romanar. Skreiv storverket om krigsseglarane, «En sjøens helt», i seks band.

• Jon Michelet døydde laurdag kveld etter lang tids kreft­sjukdom.

Krim og krigsseglarar

Frå 1975 var Jon Michelet også ein av dei viktigaste forfattarane for forlaget.

– Thygesen-bøkene fornya norsk krim med å gjera han sosial og politisk, Jon gjorde også personskildringar minst like viktige som krimplottet. Seinare kom bøkene frå fotball-VM, som Jon tok initiativ til og som han skreiv saman med Dag Solstad. Dei er ei historie for seg. Til sist skreiv han «En sjøens helt», bøkene som er livsverket hans. Jon hadde røynslene og språket til å skriva historia til krigsseglarane, men han trengde alderen for å realisera verket, seier Berdahl, som meiner Jon Michelet var ein eineståande mann.

– Måten han møtte lesarane på, korleis han hugsa og hadde omsorg for alle, alt det ville og artige han gjorde og var med på. Han var eineståande.

Admiralen på avisskuta

Jon Michelet, eller Jon M., har hatt stor tyding for Klassekampen, og spelar ei viktig rolle i Alf Skjeseths bok «Sykle på vatnet. Historia om Klassekampen».

– Alt før han vart forlagsmann, var Jon med på det journalistkurset som skulle bli til Journalistskolen, fortel Skjeseth.

Michelet sette sitt preg på Klassekampen i to epokar.

– På 1970-talet var han spaltist. «Slik vi ser det» gjekk i årevis og gav humor og farge til ei grå og streng, politisk avis. I 1978 vart han saman med Dag Solstad tilsett av eigarane i AKP, for å berga dagsavisa. Ingen av forfattarane var begeistra for det harde og politisk styrte oppdraget. Jon vart lengst, og bidrog med god og skarp reportasje- og avsløringsjournalistikk.

Det viktigaste han gjorde, gjorde han likevel før han vart tilsett, meiner Skjeseth.

– Svalbard-engasjementet hans gav avsløringane av den sovjetiske helikopterbasen på Kap Heer. Reportasjen førte seinare til bok- og filmsuksessen «Orions belte».

Etter over femten års fråvær, der han blant anna var aktiv politikar for Raud Val­allianse nasjonalt og lokalt i Østfold, kom Jon i 1997 tilbake til avisa. AKP hadde kasta Klassekampens redaktør og innleidd det største avis­dramaet i ny, norsk historie.

– Jon trudde han også no skulle bli møtt som bergingsmann, men – impulsiv som han var – hadde han ikkje gjort heimeleksa si. Motstanden han møtte frå journalistane og frå tidlegare vener var eit sjokk. Men da viste Jon ein av sine mest karakteristiske eigenskapar: Rausheita. Han ville ta vare på både aviseigarane og dei som slutta i avisa, dei som avviste han og dei nye journalistane som kom inn. Alle som i ulike periodar har arbeidd saman med Jon, har mykje å takka han for, jamvel om det støtt «gjekk ei kule varmt», som han sa, seier Skjeseth.

Som redaktør var han «admiralen» på avisskuta. Ingen andre norske redaktørar og leiarskribentar kunne ha møtt tusenårsskiftet med å henta fram eit lyrisk minne om synet av Stillehavet sett frå munningen av Panama­kanalen.

– Jon Michelet er ein av dei store personlegdommane i Klassekampens historie.

Han var redaktør i Klassekampen i fem år, frå 1997 til 2002. Og det var «fem harde år i norsk presse», som Skjeseth oppsummerer det.

– Redaktørgjerninga tok på både helse og venskap, men Jon gjekk av med æra i behald då han overlét roret til Bjørgulv Braanen.

guri.kulaas@klassekampen.no

Onsdag 21. november 2018
Bærum Kulturhus trekker invitasjonen til den metoo-anklagede koreo­grafen Jan Fabre. Aktører i dansefeltet er kritiske til begrunnelsen.
Tirsdag 20. november 2018
Spartacus-sjef Per Nordanger mener vi har hatt en overproduksjon av sakprosa de siste årene, og at flere forlag kan bli nødt til å kutte titler.
Mandag 19. november 2018
Ved å øke sine egeninntekter har de statseide teatrene kompensert for kutt i offentlig støtte. Men de kunstneriske ambisjonene vil snart bli skadelidende, hevder teatersjefer.
Lørdag 17. november 2018
Statlige teatre har økt sine egeninntekter, selv om de får mindre i offentlige tilskudd. Høyre jubler, mens SV mener tallene i rapporten gir et misvisende bilde.
Fredag 16. november 2018
– Det har aldri vært mindre grunn til å rehabilitere Alf Larsen, sier litteratur­forsker Tore Rem. Han reagerer på Forfatterforeningens unnskyldning til den omstridte poeten.
Torsdag 15. november 2018
Det er viktig at den hegemoniske historiefortellingen om jødeforfølgelsen i Norge blir utfordret, mener Irene Levin.
Onsdag 14. november 2018
Er 10.000 kroner i statsstøtte per avisabonnement for mye? Nei, sier sjefredaktøren i Helgelendingen, og får støtte fra KrF og Senterpartiet på Stortinget.
Tirsdag 13. november 2018
25.000 abonnenter kan miste papir­avisa dersom regjeringen går for et kompromissforslag som mediebransjen selv har spilt inn.
Mandag 12. november 2018
Litteraturprofessor Marianne Egeland mener det er vanskelig å se hvem som fører ordet i høstens kjendis­bøker.
Lørdag 10. november 2018
Etter en storstilt digitalisering av skolen er Bærum kommune klar for neste skritt: kutt i skolebibliotek­tjenesten.