Mandag 16. april 2018
SISTE SEILAS: I «Skytteren», siste bok i trilogien og livsverket «En sjøens helt», skreiv Jon Michelet om tankskipa som frakta flybensin til det britiske flyvåpenet i 1940. Det var ein ekstremt farleg seilas.FOTO: ANNIKEN C. MOHR
Forfattar, journalist, redaktør, sjømann og forlagsmann Jon Michelet døydde laurdag, 73 år gammal.
– Raus og eineståande
POLITIKAREN: På 1980-talet var Jon Michelet aktiv i RV og listetopp for eit raudgrønt samarbeid. FOTO: JØRN H. MOEN
FORNYAREN: Forfattaren vann Rivertonprisen i 2001. På 1970-talet gjorde han norsk krim politisk. FOTO: THOMAS BJØRNFLATEN, NTB SCANPIX
FOTBALL: Michelet initierte populære bøker om fotball-VM, som han skreiv saman med Dag Solstad. FOTO: HENRIK LAURVIK, NTB SCANPIX
Jon Michelet er død etter lang sjukdom. Dei siste åra skreiv han livsverket sitt, «En sjøens helt».

Ved vegs ende

– Jon Michelet levde eit utruleg fargerikt og mangfaldig liv, og han fekk utretta mykje. Som ilandgått styrmann var han med å losa Oktober forlag gjennom omskiftelege farvatn i dei tidlege åra, fortel tidlegare forlagssjef, Geir Berdahl.

Fakta

Jon Michelet (1944–2018):

• Fødd i Moss, budde på Larkollen. Sjømann, forfattar, journalist, Klassekampen-redaktør frå 1997 til 2002, forlagsmann i Oktober, RV-politikar.

• Skreiv krimsuksessar som «Jernkorset» og «Orions belte» i tillegg til ei rad internasjonalt orienterte romanar. Skreiv storverket om krigsseglarane, «En sjøens helt», i seks band.

• Jon Michelet døydde laurdag kveld etter lang tids kreft­sjukdom.

Krim og krigsseglarar

Frå 1975 var Jon Michelet også ein av dei viktigaste forfattarane for forlaget.

– Thygesen-bøkene fornya norsk krim med å gjera han sosial og politisk, Jon gjorde også personskildringar minst like viktige som krimplottet. Seinare kom bøkene frå fotball-VM, som Jon tok initiativ til og som han skreiv saman med Dag Solstad. Dei er ei historie for seg. Til sist skreiv han «En sjøens helt», bøkene som er livsverket hans. Jon hadde røynslene og språket til å skriva historia til krigsseglarane, men han trengde alderen for å realisera verket, seier Berdahl, som meiner Jon Michelet var ein eineståande mann.

– Måten han møtte lesarane på, korleis han hugsa og hadde omsorg for alle, alt det ville og artige han gjorde og var med på. Han var eineståande.

Admiralen på avisskuta

Jon Michelet, eller Jon M., har hatt stor tyding for Klassekampen, og spelar ei viktig rolle i Alf Skjeseths bok «Sykle på vatnet. Historia om Klassekampen».

– Alt før han vart forlagsmann, var Jon med på det journalistkurset som skulle bli til Journalistskolen, fortel Skjeseth.

Michelet sette sitt preg på Klassekampen i to epokar.

– På 1970-talet var han spaltist. «Slik vi ser det» gjekk i årevis og gav humor og farge til ei grå og streng, politisk avis. I 1978 vart han saman med Dag Solstad tilsett av eigarane i AKP, for å berga dagsavisa. Ingen av forfattarane var begeistra for det harde og politisk styrte oppdraget. Jon vart lengst, og bidrog med god og skarp reportasje- og avsløringsjournalistikk.

Det viktigaste han gjorde, gjorde han likevel før han vart tilsett, meiner Skjeseth.

– Svalbard-engasjementet hans gav avsløringane av den sovjetiske helikopterbasen på Kap Heer. Reportasjen førte seinare til bok- og filmsuksessen «Orions belte».

Etter over femten års fråvær, der han blant anna var aktiv politikar for Raud Val­allianse nasjonalt og lokalt i Østfold, kom Jon i 1997 tilbake til avisa. AKP hadde kasta Klassekampens redaktør og innleidd det største avis­dramaet i ny, norsk historie.

– Jon trudde han også no skulle bli møtt som bergingsmann, men – impulsiv som han var – hadde han ikkje gjort heimeleksa si. Motstanden han møtte frå journalistane og frå tidlegare vener var eit sjokk. Men da viste Jon ein av sine mest karakteristiske eigenskapar: Rausheita. Han ville ta vare på både aviseigarane og dei som slutta i avisa, dei som avviste han og dei nye journalistane som kom inn. Alle som i ulike periodar har arbeidd saman med Jon, har mykje å takka han for, jamvel om det støtt «gjekk ei kule varmt», som han sa, seier Skjeseth.

Som redaktør var han «admiralen» på avisskuta. Ingen andre norske redaktørar og leiarskribentar kunne ha møtt tusenårsskiftet med å henta fram eit lyrisk minne om synet av Stillehavet sett frå munningen av Panama­kanalen.

– Jon Michelet er ein av dei store personlegdommane i Klassekampens historie.

Han var redaktør i Klassekampen i fem år, frå 1997 til 2002. Og det var «fem harde år i norsk presse», som Skjeseth oppsummerer det.

– Redaktørgjerninga tok på både helse og venskap, men Jon gjekk av med æra i behald då han overlét roret til Bjørgulv Braanen.

guri.kulaas@klassekampen.no

Fredag 20. september 2019
DN-ansatte må belage seg på å flytte inn i medie­husets nye «bokser», men får ikke få vite hva det innebærer før sluttpakkevinduet lukkes. Ansatte er særlig bekymret for at lørdagsmagasinet blir pulverisert.
Torsdag 19. september 2019
Lydbøkene har inntatt skolen. Forsker Bjarte Reidar Furnes mener lærerne først og fremst må legge til rette for at elevene leser papir­bøker.
Onsdag 18. september 2019
Motstanderne av fotografihus på Sukkerbiten jubler over valgresultatet i Oslo. – Nå blir det ikke noe av det planlagte Fotografihuset, hevder ­styreleder Sverre Jervell i Sukker­bitens venner.
Tirsdag 17. september 2019
Skoleforsker Marte Blikstad-Balas mener lærerne må gi plass til romanen i klasserommet. – Den kognitive utholdenheten går ned når man bare leser korte tekster, sier hun.
Mandag 16. september 2019
Forfatter Bjørn Sortland er bekymret for norske barns mentale kondis. – Å lese i et kvarter er blitt «helt Himalaya», sier han.
Lørdag 14. september 2019
Petter Stordalens 190.000 Instagram-følgere har flere ganger sett ham posere med bøker fra Straw­berry-forlagene. Dette kan være ulovlig reklame, ifølge Forbruker­tilsynet.
Fredag 13. september 2019
Dagens Næringsliv og Morgenbladet kutter til sammen 38 millioner kroner for å bli mer digitale. – Vil gå utover kvaliteten, sier medieforsker.
Torsdag 12. september 2019
Styreleder Amund Djuve har gitt Morgenbladets redaktør en klar bestilling: driftsmarginen må opp på ti prosent. Denne uka startet nedbemanningene i ukeavisa.
Onsdag 11. september 2019
NTNU sliter med å få opp kvinneandelen ved filosofisk institutt. – Forsterker en trend hvor menn underviser menn om menn, sier student.
Tirsdag 10. september 2019
NRK Dagsrevyen har intervjuet ­dobbelt så mange rikspolitikere som lokalpolitikere ­under valgkampen. – Problematisk og uheldig, sier ­Venstre-ordfører Alfred Bjørlo.