Klassekampen.no
Lørdag 24. februar 2018
Rasjonalitet følgjer ikkje automatisk med y-kromosomet.
Kvinneleg biologi

Som part i saka er eg sjølvsagt inhabil, sa filosofen Aristoteles då han blei spurd om kven som var best, kvinner eller menn.

Eller rettare sagt, det var nettopp det han ikkje sa. Tvert om uttalte han seg utdjupande og utførleg om korleis mennene ifølgje naturens orden stod over kvinnene både kroppsleg og åndeleg.

I dei neste to og eit halvt tusen åra følgde dei lærde mennene i fotspora hans utan nemneverdige motforestillingar. Når det blei bevist at livmora ikkje kunne vandra omkring i kroppen og skapa hysteriske tilstandar, tok dei ikkje noko oppgjer med sin eigen tenkjemåte, men hoppa berre vidare til nye ravgalne konklusjonar.

Ein av dei var at den slappe muskulaturen til husmødrene i byane kom av at kvinnene i steinalderen var heime i holer i berget mens mennene drog på jakt. Som igjen var eit bevis på at jentene burde haldast borte frå mannsdominerte yrke og lærast opp til å koka søndagsmiddag mens fedrar og søner var ute og gjekk på ski.

Den tidlegare skihopparen Kristin Fridtun skriv i Dag og Tid (16. februar) at den norske legen Christian Døderlin i 1896 åtvara kvinner mot denne idretten fordi det ville «tøie og forrykke de indre organers løst opphængte stilling». Så seint som i 2006 sa presidenten for Det internasjonale skiforbundet (FIS) at det var uheldig «from a medical point of view».

No sa han vel kanskje ikkje direkte at det var dei skihoppande kvinnene det var uheldig for. Kan henda meinte han at det var hans eigen helsetilstand det ville gå ut over dersom dei kvinnelege tenestene i heimen forsvann, og det ikkje lenger var nokon der verken til å laga mat og vaska klede for han eller til å høyra på når han skrytte av seg sjølv.

I alle fall kom dei personlege interessene i vegen for den objektive distansen. Omtrent som når bror til Kjell Aukrust arrangerte skirenn for gutane heime i Alvdal, der premielista blei utrekna etter innvikla tabellar der slektskap til arrangøren spelte ei avgjerande rolle.

Men så sant det ikkje blir sett opp skotpremie på kvinnelege skihopparar, er verken svev eller landing farlegare for dei enn for mannlege utøvarar. Det same gjeld for all annan idrett.

Derimot er det lett å påvisa eit dramatisk forfall i muskulatur og skjelett hos kvinner i tradisjonelle kvinneyrke, som igjen fører til nedsett allmenntilstand, tidleg aldring og kroniske smerter. Likevel har me enno til gode å sjå ein professor i medisin gå ut og åtvara jenter mot å bli sjukepleiarar dersom dei ikkje driv regelmessig kondisjons- og styrketrening.

I det heile kan ein trygt gå ut frå at når menn kjem med påstandar om kvinnenaturen, er dei meir drivne av sine eigne behov for oppvarting og beundring enn av vilje til å spreia sann opplysing.

Derfor bør metoo-kampanjen utvidast til ein sanningskommisjon der alle som gjev seg ut for å vita korleis kvinner er og kva som er sunt og usunt for dei, offentleg må stå til ansvars for det.

s.skjold@online.no

Ikkje søtt, ikkje surt, ikkje bittert – men salt. Solveig Aareskjold skriv om det ho sjølv vil i Klassekampen kvar laurdag.

«Verken svev eller landing er farlegare for kvinner»

Artikkelen er oppdatert: 11. april 2018 kl. 10.16