Klassekampen.no
Lørdag 4. november 2017
DIESELFRITT: På ferjesambandet Ranavik- Skjersholmanen mellom Stord og Halsenøy skal gamle dieselferjer skiftast ut med moderne elferjer frå 2020.
• Elferjer gjev kostnadsprekk • Fylkeskommunen ber staten om meir pengar
Elferjer doblar utgiftene
Undersak

Fylka får ikkje meir til el-satsinga

Samferdsleminister Ketil Solvik-Olsen (Frp) har ikkje noko ekstra tilskot å by dei fylka som no satsar på å gjere ferjeflåten elektrisk.

– Det Hordaland gjer er særs positivt og heilt i tråd med politikken til regjeringa på dette området. Vi har også gjennom Enova bidrege med tilskot til landstraum i alt over ein halv milliard kroner. Men når det vert invitert til ein dugnad, kan det ikkje vere slik at staten skal ta heile rekninga, seier Solvik-Olsen.

– Hordaland har vedteke å elektrifisere alle fylkeskommunale samband. Er dette vegen å gå også for andre ferjefylke?

– Vi ønskjer å stimulere, men det er viktig å stille miljøkrav når ein fornyar ferjekontraktane. Elektrifisering og batteripakkar kan vere vegen å gå på nokre samband, medan det andre stader vil vere problematisk. På fleire lange strekningar kan annan teknologi vere aktuelt, til dømes hydrogen. Framleis er teknologien umoden, og det må vi ta omsyn til når vi gjer val, seier Solvik-Olsen.

Han peikar også på at dette er eit spørsmål om tryggleik.

– På dei lange ferjerutene der det er mykje vind og straum, må vi velje teknologi som ikkje trugar tryggleiken, seier han.

AUKAR: I Hordaland kostar nye elektriske ferjer 600 millionar kroner i årlege tilskot, ei dobling samanlikna med tilskota til dei gamle diesel­ferjene.

Miljø

Det kostar å vere føregangsfylke for elektrifisering av ferjeflåten, vedgår fylkesvaraordførar Pål Kårbø (KrF).

– Det har vorte dyrt, ja, nesten i dyraste laget. Samstundes har miljøresultata av omstillinga vorte endå betre enn då vi vedtok å satsa på lågutslepp. Det syner at det var rett av oss å vere visjonære og ikkje berre tenkje på kostnadar, seier Kårbø.

Han meiner CO2-rekneskapen til fylkeskommunen ser bra ut når elektrifiseringa er gjennomført.

– Utsleppa frå ferjetrafikken vert redusert med 90 prosent innan 2021. Også for dei fylkeskommunale bussane er utviklinga positiv. Samla reduksjon i CO2-utsleppa innanfor ansvarsområdet til fylkeskommunen er på 68.000 tonn CO2, ei halvering frå 2016.

Fakta:

Elferjer:

• Hordaland fylkeskommune har vedteke at alle dei 17 fylkesvegferjene skal drivast med elektrisitet innen 2020.

• Dei elektriske motorene på ferjene henter straum frå store batteri som vert lada opp når ferja ligg ved kai.

• Dei fleste ferjene vil også vere utstyrte med dieselaggregat som kan nyttast til lading for dei tilfellene der straumforsyninga til ferjekaiene sviktar eller det oppstår problem med ladinga ved kai.

• Dieselagggragata skal gå på biodiesel. CO2-utsleppa frå dei nye ferjene ligg på 10 prosent av utsleppa frå dagens ferjer.

• Klassekampen ser i ein ny serie nærmare på norske elferjer.

Ein Tesla på sjøen

Miljøeffekten er ikkje einaste årsaka til at utgiftene går i taket.

– Vi visste at kostnadane ville auke kraftig når vi skulle tildele nye ferjekonsesjonar. For det første tapte ferjeselskapa pengar på dei gamle avtalene. Så måtte vi fornye den gamle flåten. Men elektrifiseringa har òg kosta pengar. Du kan samanlikne det med å gå frå Volvo 240 til Tesla utan å ha bytta bil på 30 år, seier samferdslesjef i fylkeskommunen Håkon Rasmussen.

Han legg til grunn at miljøkrava har auka kostnadane med frå 5 til 7 prosent, det vil seie mellom 25 og 35 millionar kroner årleg.

Forgjelda

Viktigaste årsaka til prisauken er at ferjene er noko dyrare å byggje, men sparte energiutgifter dekker noko av dette. På kaiane må det installerast ladeutstyr. Netto kostnad er 420 millionar kroner.

– I tillegg til miljøgevinsten gjev vi dei reisande ei heilt anna reiseoppleving. Difor kan det vere aktuelt å auke takstane, seier Kårbø.

Truleg vil innføringa i elektriske ferjer føre til færre ferjeavgangar.

Fylkesvaraordførar Pål Kårbø angrar ikkje på at han var med på snuoperasjonen.

– Nei, dette var heilt naudsynt. Vi må av og til vere visjonære og ikkje berre tenkje på kostnadar. Så får vi vone staten tek omsyn til desse meirkostnadane når vi set inn dei nye ferjene.

Staten må hjelpe

Han trur det vil vere viktig for den vidare elektrifiseringa av ferjeflåten i landet ikkje stansar fordi det kostar for mykje.

I miljøstiftinga Zero har dei sympati med fylkeskommunen, men er oppteken av at ikkje elektrifiseringa i seg sjølve skal få heile skulda.

– Ein må ikkje gløyme at fylkeskommunen hadde ein gamal ferjeflåte. Når dei elektrifiserer, må dei skifte ut alle båtane. Hadde ein stilt krav om nye dieselferjer hadde det også kosta dyrt, seier teknologiansvarleg Marius Gjerset.

gunnarw@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 30. november 2017 kl. 14.48