Onsdag 8. februar 2017
NYE KOSTAR: Vaskegründer i Kim Christoffer Haagensen gjer seg klar til vekst. Ifølge Vista Analyse kan delings­økonomien bli 80 gonger så stor innan 2025.
Spår vekst i delingsøkonomien frå 500 mill. i 2015 til 43 milliardar kroner i 2025:
Kan bli gigantmarknad
Undersak

Ventar vekst

Kim Christoffer Haagensen står framfor kamera på taket av Weclean sine lokale i Oslo. Selskapet speler inn ein reklamefilm der dei oppfordrar folk om å bestilla vask ein dag i mars. Inntektene skal gå uavkorta til humanitære formål.

– Me er moderne hippiar, seier Haagensen, som er dagleg leiar i Weclean.

Selskapet starta i slutten av 2015 med ein klassisk deleøkonomi-modell der dei formidla tenester mellom reinhaldarar som er sjølvstendig næringsdrivande og privatpersonar som ønsker vaske­tenester. Selskapet har no tilsett dei fleste reinhaldarane og liknar i dag ei vanleg reinhalds­bedrift.

Samstundes har selskapet planar om å ekspandera verksemda ved hjelp av prinsipp frå delings­økonomien.

– Delingsøkonomi handlar om innovasjon. Me ønsker å gjera det lettare for vanlege folk å tilby vasketenester i periodar dei ønsker ein ekstra­jobb, seier Haagensen.

Selskapet har dobla talet på reinhaldstimar dei har formidla frå november i fjor til januar i år.

– No skalerer me opp kapasiteten og gjer oss klare til vekst, seier Haagensen, som meiner delingsøkonomi er kommen for å bli.

– Me er avhengige av å skapa ein modell om som gjer at arbeidarane får lyst til å bidra. Norge er slik at folk kan velja å gå på Nav og gjera ingenting. Då må me skapa eit alternativ som er meir attraktivt.

BOOM: Vista Analyse forventar at delings­økonomien kan bli 80 gonger så stor innan ti år. Men regjeringas delings­økonomiutval trur ikkje på noko paradigmeskifte.

Delings- økonomi

Delingsøkonomien si beskjedne utbreiing i dag har vore utgangspunktet for det regjeringsnedsette utvalet, som måndag overleverte sin rapport til finansminister Siv Jensen (Frp).

Men med seg inn i arbeidet hadde utvalet også ein rapport frå Vista Analyse som anslår at delingsøkonomien på får år kan verte kjempestor.

Dei spår at slike tenester vil stå for ei samla omsetning på heile 43 milliardar kroner i 2025, mot eit anslag på kring 500 millionar kroner i 2015.

Til samanlikning er heile kultur­budsjettet for 2017 på 13,5 milliardar kroner.

Og 43 milliardar kroner er det moderate anslaget. Eit høgare vekstanslag er på 57 milliardar kroner, mens låg-alternativet er på 28 milliardar ­kroner.

Fakta

Delingsøkonomi:

• Måndag kom utvalet som har vurdert moglegheiter og utfordringar ved delings­økonomien med sin rapport.

• Utvalet foreslår blant anna å avvikla dagens løyvesystem i drosjenæringa, auka skatt­legginga av korttidsutleige av eigen bustad og innføra rapporteringsplikt til skattemyndigheitene for delings­økonomiplattformer.

• LO, som var med i utvalet, kom med ei rekke dissensar, fordi dei meiner fleirtalet ikkje tar inn over seg kva konsekvensar ei stor utbreiing av delingsøkonomien kan få på arbeidsmarknaden.

– «Ein parentes»

Anslaga frå Vista Analyse gjer ikkje inntrykk på leiar for ­delingsutvalget Tommy Staahl Gabrielsen.

– Eg synest det er vanskeleg å spå om framtida. Me har teke rapporten frå Vista Analyse med oss i arbeidet, men det er knytt stor uvisse til ­anslaga.

Han har inga meining om det er realistisk å anslå at delingsøkonomien vil omsetta for 43 milliardar kroner i 2025.

– Det kjem heilt an på kva preferansar folk har for å delta i delingsøkonomien og kva rammevilkår denne økonomien har.

– Men rapporten frå utvalet du leier er vel med på å setta desse rammevilkåra?

– Jo, men me foreslår tiltak på til dømes skatt som er heilt uavhengig av omfanget til delingsøkonomien. Det er rett nok knytt uvisse til korleis delingsøkonomi påverkar ­arbeidsmarknaden. Men det er ingenting som tilseier at me får amerikanske tilstandar der bedrifter sluttar å tilsetta folk og heller tar inn frilansarar, seier Gabrielsen, som meiner delingsøkonomien har fått overdriven stor merksemd.

– Delingsøkonomi er ikkje eit paradigmeskifte i korleis me organiserer økonomisk aktivitet. Så langt er delingsøkonomien ein parentes for norsk økonomi.

Arbeidsløyse og ulikskap

Rapporten er laga på oppdrag for Kommunal- og moderniseringsdepartementet. Haakon Vennemo, samfunnsøkonom og styreleiar i Vista Analyse, har vore med og laga rapporten. Han understrekar at det er stor uvisse knytt til anslaget.

Fleire faktorar vil vera avgjerande for kva omfang delingsøkonomien får framover, som offentlege reguleringar og politikk og den generelle utviklinga i norsk økonomi.

– Arbeidsløyse og inntektsulikskap er ein av faktorane. Det er nok slik at denne type økonomi vil trivast betre i eit samfunn med stor ulikskap og høg arbeidsløyse enn i samfunn med stor likskap, seier Vennemo.

– Kan du seia noko om vekstpotensialet målt i talet på «delings­jobbar»?

– Det såg me ikkje på, men med ei omsetting på 43 milliardar kroner kan det vera mellom 20.000 og 40.000 personar.

Også Forskingsstiftinga Fafo er i gang med eit forskingsprosjekt om delings­økonomien, på oppdrag for regjeringa.

– Så lenge delingsøkonomien berre kan tilby jobbar med uviss inntekt og tilfeldige oppdrag, trur ikkje me det vil bli skapt veldig mange jobbar, seier forskingsleiar Kristin Alsos.

Ein delrapport er klar, mens hovudresultata av ei under­søking som ser på sysselsettinga i delingsøkonomien skal føreligga ved slutten av året.

Også Alsos seier at så lenge norsk økonomi går godt, så vil dei fleste føretrekkja faste jobbar.

– I ein anna økonomisk ­situasjon der arbeidsløysa ­aukar, og blir varig høg, vil folk sjå etter ein anna måte å tena pengar på, seier Alsos.

innenriks@klassekampen.no

Onsdag 8. april 2020
TENKER NYTT: Ap-leder Jonas Gahr Støre sier Norge ikke var godt nok forberedt på pandemi. Han ber om grundig evaluering når krisa er over.
Tirsdag 7. april 2020
KRISETID: I hvor stor grad skal krise­tiltakene fortsette etter påske? Tida er inne for en langsiktig strategi og ­retning for landet, mener flere i ­opposisjonen.
Mandag 6. april 2020
ENIG: Sju av ti nordmenn støtter regjeringens strenge korona­tiltak, viser en undersøkelse. Flesteparten av dem som er uenige, vil stramme enda mer inn.
Lørdag 4. april 2020
SPESIALIST: Hun var laboratorielege ved et sykehus i Aleppo. – Jeg kan jobbe og vil bidra i denne krisa, sier Itab Khalayli.
Fredag 3. april 2020
I FELT: Hver kveld siden 15. mars har Mohamed El Morabet gått gatelangs for å hindre bråk, slåsskamper og ­spredning av koronaviruset.
Torsdag 2. april 2020
BREMS: I morgen legger regjeringen fram en plan for kontantstøtte til korona­rammede bedrifter. SV, Rødt og LO vil ha klare regler som forhindrer at kapitalister beriker seg på ordningen.
Onsdag 1. april 2020
FRITT: Riksadvokaten instruerer politiet om å ikke prioritere saker som handler om besittelse av narkotika under pandemien.
Tirsdag 31. mars 2020
SPREDNING: Flere av dem som har dødd av korona­viruset, bodde på sykehjem. – Deltidskrisa kan ha forsterket korona-krisa, sier Mette Nord.
Mandag 30. mars 2020
DEBATT: Velferdsstatsforkjemper Linn Herning advarer mot å prioritere korona­tiltak over ressurssvake grupper. Hun ber venstresida våkne.
Lørdag 28. mars 2020
MØRKT: Koronakrisa kan gi rekordmange konkurser i år. Nå åpner staten lommeboka og vil gi direkte pengestøtte til bedrifter som er rammet.