Lørdag 8. januar 2005
– Underlege tidsskriftreglar
Ein artikkel i Nytt Norsk Tidsskrift er automatisk vitskap medan ein artikkel i Samtiden er det ikkje, ifylgje ei ny utgreiing. - Underleg, meiner Knut Olav Åmås.

Som ein del av reformene ved universiteta skal institutta i framtida få større del av finansieringa basert på kor mykje vitskap dei tilsette produserer. Utdanningsdepartementet må difor ta stilling til kva for publikasjonar som kan reknast som vitskaplege og kva som er meir ålmenn formidling. For mange publikasjonar er skiljet openbert, men mellom publikasjonane i dei norske ålmennkulturelle tidsskrifta er det ei gråsone. Eit utval under Universitets- og høgskulerådet har greia ut spørsmålet og foreslår at tidsskrift som Nytt Norsk Tidsskrift og Kirke og Kultur skal reknast som vitskaplege publikasjonskanalar, medan Samtiden og Syn og Segn fell utanfor definisjonen.

Redaktør i Samtiden Knut Olav Åmås synest systemet er underleg:

- Når publikasjonar får ein fiksert status og kvaliteten på den einskilde artikkelen ikkje blir vurdert, viser det dei potensielt absurde utslaga av tellekantsystemet. No kan altså ein svært god artikkel i Syn og Segn ikkje få telje, medan eit kåseri i Nytt Norsk Tidsskrift kan bli meritterande, seier Åmås.

Både Nytt Norsk Tidsskrift og Kirke og Kultur mottek berre støtte frå Kulturrådet og ikkje frå Forskingsrådet, og slik sett har dei same status som Samtiden og Syn og Segn.

- Ikkje overraskande

- Det er ikkje overraskande at ålmenntidsskrifta som heilskap ikkje kan vere meritterande fordi det finst så mykje i så mange sjangrar der, og slik skal det vere. Det er gledeleg overraskande at Nytt Norsk Tidsskrift fell innanfor, eg går ut i frå at det skuldast at dei bruker anonym fagfellevurdering på kvar einaste artikkel, seier Åmås, som fortel at òg Samtiden bruker fleire lesarar på kvar artikkel, om enn ikkje alltid anonyme. Mange av artiklane har dessutan fullt akademisk apparat.

- Er det ikkje mange artiklar som er skrivne av universitetstilsette som både kunne stått i Nytt Norsk Tidsskrift og Samtiden, og fryktar du ikkje at fleire av desse no vil gå til Nytt Norsk Tidsskrift?

- Det er rett at nokre artiklar kunne stått båe stadar og det kan tenkast at nokre akademikarar vil vurdere slik, men det er ikkje noko problem for Samtiden. Vi må uansett takke nei til over 90 prosent av manusa. Dei ålmenne tidsskrifta skal ikkje vere tannhjul i det akademiske meritteringsmaskineriet. Då blir dei heilt uinteressante å lese for dei fleste. Så dette er fyrst og fremst eit problem for akademia, ikkje for tidsskrifta, seier Åmås, som likevel varslar at Samtiden vil følgje opp saka overfor Universitets- og høgskulerådet med sikte på at dei artiklane i kvart nummer av Samtiden som held vitskapleg standard skal telje med.

Fattig vitskap

Redaktør i Syn og Segn Hilde Sandvik synest skiljet vitnar om ei fattig forståing av kva vitskap er og kan vere:

- Internasjonalt kan det sjå ut som den vitskaplege skriftkulturen er i ferd med å endre seg og at fleire skriv meir essayistisk. Dette framlegget gjev uttrykk for ei konservativ tenking om kva vitskap er, meiner Sandvik og nemner Susan Sontag og Jacques Derrida som døme på tenkjarar med eit meir eksperimenterande og essayistisk skriftspråk.

Sandvik synest dessutan det verkar rart å trekke eit skilje mellom Nytt Norsk Tidsskrift og Syn og Segn:

- Det er vel vanskelegare å skvise Slagstad [redaktør i Nytt Norsk Tidsskrift] enn oss, men eg vil påstå at det er fleire artiklar i Syn og Segn som skribentane kunne hatt med på cv-en i vitskapleg samanheng.

- Kan det vere aktuelt for Syn og Segn å bruke meir eksterne fagkonsulentar for å tilfredsstille krava til eit vitskapleg tidsskrift?

- Vi arbeider slik allereie og bruker eksterne og kompetente lesarar til å vurdere tekstane. Det er ikkje ein regel for oss, men det er den måten vi oftast jobbar på. Om det er dette dei krev, er det klårt vi kan gjere meir av det. Men eit tidsskrift kan ikkje fyllast opp av artiklar frå folk som berre skriv for å få det med på lista si; det blir fort keisamt, seier Sandvik.

Kan endrast

Anne-Brit Kolstø, prorektor ved Universitetet i Oslo, har leia utvalet som har skrive denne utgreiinga. Ho understreker at det alltid vil vere mogleg å gjere endringar i lista over kva tidsskrift som er godkjende som publikasjonskanalar for vitskapleg publisering:

- Det kan godt vere noko vi har oversett eller at det kjem opp nye ting og då vil denne lista kunne bli justert. Tanken var å ha eit litt robust system som det vil vere greitt for alle å bruke som grunnlag for den resultatbaserte finansieringa som departementet ynskjer, seier Kolstø.

- Men kan ikkje dette vere konkurransevridande mellom ålmenntidsskrifta?

- Jo, det kan nok ha ringverknader som ikkje var tilsikta.

No er det opp til Utdannings- og forskingsdepartementet å utforme eit endeleg system for vekting av vitskaplege publikasjonar.

Som ein del av reformene ved universiteta skal institutta i framtida få større del av finansieringa basert på kor mykje vitskap dei tilsette produserer. Utdanningsdepartementet må difor ta stilling til kva for publikasjonar som kan reknast som vitskaplege og kva som er meir ålmenn formidling. For mange publikasjonar er skiljet openbert, men mellom publikasjonane i dei norske ålmennkulturelle tidsskrifta er det ei gråsone. Eit utval under Universitets- og høgskulerådet har greia ut spørsmålet og foreslår at tidsskrift som Nytt Norsk Tidsskrift og Kirke og Kultur skal reknast som vitskaplege publikasjonskanalar, medan Samtiden og Syn og Segn fell utanfor definisjonen.

Redaktør i Samtiden Knut Olav Åmås synest systemet er underleg:

- Når publikasjonar får ein fiksert status og kvaliteten på den einskilde artikkelen ikkje blir vurdert, viser det dei potensielt absurde utslaga av tellekantsystemet. No kan altså ein svært god artikkel i Syn og Segn ikkje få telje, medan eit kåseri i Nytt Norsk Tidsskrift kan bli meritterande, seier Åmås.

Både Nytt Norsk Tidsskrift og Kirke og Kultur mottek berre støtte frå Kulturrådet og ikkje frå Forskingsrådet, og slik sett har dei same status som Samtiden og Syn og Segn.

- Ikkje overraskande
- Det er ikkje overraskande at ålmenntidsskrifta som heilskap ikkje kan vere meritterande fordi det finst så mykje i så mange sjangrar der, og slik skal det vere. Det er gledeleg overraskande at Nytt Norsk Tidsskrift fell innanfor, eg går ut i frå at det skuldast at dei bruker anonym fagfellevurdering på kvar einaste artikkel, seier Åmås, som fortel at òg Samtiden bruker fleire lesarar på kvar artikkel, om enn ikkje alltid anonyme. Mange av artiklane har dessutan fullt akademisk apparat.

- Er det ikkje mange artiklar som er skrivne av universitetstilsette som både kunne stått i Nytt Norsk Tidsskrift og Samtiden, og fryktar du ikkje at fleire av desse no vil gå til Nytt Norsk Tidsskrift?

- Det er rett at nokre artiklar kunne stått båe stadar og det kan tenkast at nokre akademikarar vil vurdere slik, men det er ikkje noko problem for Samtiden. Vi må uansett takke nei til over 90 prosent av manusa. Dei ålmenne tidsskrifta skal ikkje vere tannhjul i det akademiske meritteringsmaskineriet. Då blir dei heilt uinteressante å lese for dei fleste. Så dette er fyrst og fremst eit problem for akademia, ikkje for tidsskrifta, seier Åmås, som likevel varslar at Samtiden vil følgje opp saka overfor Universitets- og høgskulerådet med sikte på at dei artiklane i kvart nummer av Samtiden som held vitskapleg standard skal telje med.

Fattig vitskap
Redaktør i Syn og Segn Hilde Sandvik synest skiljet vitnar om ei fattig forståing av kva vitskap er og kan vere:

- Internasjonalt kan det sjå ut som den vitskaplege skriftkulturen er i ferd med å endre seg og at fleire skriv meir essayistisk. Dette framlegget gjev uttrykk for ei konservativ tenking om kva vitskap er, meiner Sandvik og nemner Susan Sontag og Jacques Derrida som døme på tenkjarar med eit meir eksperimenterande og essayistisk skriftspråk.

Sandvik synest dessutan det verkar rart å trekke eit skilje mellom Nytt Norsk Tidsskrift og Syn og Segn:

- Det er vel vanskelegare å skvise Slagstad [redaktør i Nytt Norsk Tidsskrift] enn oss, men eg vil påstå at det er fleire artiklar i Syn og Segn som skribentane kunne hatt med på cv-en i vitskapleg samanheng.

- Kan det vere aktuelt for Syn og Segn å bruke meir eksterne fagkonsulentar for å tilfredsstille krava til eit vitskapleg tidsskrift?

- Vi arbeider slik allereie og bruker eksterne og kompetente lesarar til å vurdere tekstane. Det er ikkje ein regel for oss, men det er den måten vi oftast jobbar på. Om det er dette dei krev, er det klårt vi kan gjere meir av det. Men eit tidsskrift kan ikkje fyllast opp av artiklar frå folk som berre skriv for å få det med på lista si; det blir fort keisamt, seier Sandvik.

Kan endrast
Anne-Brit Kolstø, prorektor ved Universitetet i Oslo, har leia utvalet som har skrive denne utgreiinga. Ho understreker at det alltid vil vere mogleg å gjere endringar i lista over kva tidsskrift som er godkjende som publikasjonskanalar for vitskapleg publisering:

- Det kan godt vere noko vi har oversett eller at det kjem opp nye ting og då vil denne lista kunne bli justert. Tanken var å ha eit litt robust system som det vil vere greitt for alle å bruke som grunnlag for den resultatbaserte finansieringa som departementet ynskjer, seier Kolstø.

- Men kan ikkje dette vere konkurransevridande mellom ålmenntidsskrifta?

- Jo, det kan nok ha ringverknader som ikkje var tilsikta.

No er det opp til Utdannings- og forskingsdepartementet å utforme eit endeleg system for vekting av vitskaplege publikasjonar.

Artikkelen er oppdatert: 22. november 2007 kl. 19.23
Fredag 19. juli 2019
Amerikanske avis­redaksjoner er nesten halvert siden 2008, viser ny undersøkelse. Også Fædrelandsvennen har mistet 43 av 96 årsverk siden 2012, men sjefredaktøren er optimist.
Torsdag 18. juli 2019
Det nasjonale fotomuseet i Horten krever å bli inkludert i planleggingen av Fotografihuset i Oslo. – Det har vært marginalt med dialog, sier museums­direktør Ingrid Nilsson.
Onsdag 17. juli 2019
Oslo Høyre krever bademuligheter for å støtte det omstridte Fotografihuset på Sukkerbiten. Men leder av Fotografihuset mener området ikke er egnet for bading.
Tirsdag 16. juli 2019
SV lover omkamp om Fotografihuset på Sukkerbiten i byrådsforhandlingene etter valget. – Vi vil jobbe hardt for at området omreguleres, sier ordfører Marianne Borgen (SV) i Oslo.
Mandag 15. juli 2019
Ledelsen for det planlagte Fotografi­huset i Oslo har hevdet at et samlet fotomiljø står bak prosjektet. Det avviser flere i miljøet. – Vi kan ikke stille oss bak noe vi ikke vet hva er, sier Morten ­Andenæs i Fotogalleriet.
Lørdag 13. juli 2019
Tidligere Folk er folk-medarbeider Tormod Fjeld Lie går hardt ut mot redaktør Bjønnulv Evenrud. – Det er stygt at romfolk blir ansiktet for redaktørens politiske syn, sier han.
Fredag 12. juli 2019
Havnetomta Sukkerbiten i Oslo skal få et nytt fotografihus. Men ikke alle er like begeistret. – Det vil gjøre området til en enda større turistmaskin, mener aksjonsgruppas leder.
Torsdag 11. juli 2019
Som del av redaktørens ytrings­frihetsprosjekt, inviterer bladet Folk er folk høyreradikale stemmer og siterer en holocaustfornekter. – Tragisk for magasinet, sier Rune Berglund Steen fra Antirasistisk ­Senter.
Onsdag 10. juli 2019
Det er stor overvekt av kvinner ved ­journalist-utdanningene, men Oslomet vil ikke ta grep. De mener mangelen på minoriteter er et større problem.
Tirsdag 9. juli 2019
Kulturminister Trine Skei Grande (V) får kritikk for sin håndtering av debatten om avtalen mellom Fredriksen og Nasjonalmuseet. – Ubetimelig, mener kunstner Lotte Konow Lund.