Berre åtte av 433 kommunar har kvinnefleirtal i kommunestyret, viser likestillingsindeksen for kommunane. Men dette er berre ein av faktorane som tel når kommunane skal likestillingsrangerast.

Ordførar Kjell H. Sæther i Karasjok er glad for si gode plassering. Med eit indekstal på 3,8 av maksimalt 4 er Karasjok saman med Leikanger «best i likestilling». Men i kommunestyret i Karasjok er det åtte kvinner av i alt nitten medlemmer, og dermed berre 42 prosent kvinner.

Likestillingsindeksen for kommunane er nemleg basert på vekting av ei rekkje statistiske opplysningar om kommunane, slik som barnehagedekking, prosentdel kvinner i kommunestyret, kor stor del av kvinner og menn i kommunen som har høgare utdanning, kor mange kvinner og menn som er med i arbeidsstyrken, og kvinners og menns inntekter.

– Likestilling er viktig

Ordføraren meiner det hjelper godt at det er fire kvinner av medlemmer i formannskapet.

– Vi har vore medvitne om at likestilling er viktig, seier Karasjok-ordføraren. Men han registrerer at kommunen skårar dårleg på barnehagedekkinga, den ligg på 77,2 prosent for barn mellom eitt og fem år.

– Men kva skal vi gjera med det? Vi har hatt ledige barnehageplassar i fleire år, akkurat no er ti plassar ledige. Og skulle etterspurnaden auka, byggjer vi ut, seier Sæther.

Han peiker elles på som eit positivt likestillingsteikn at det no er mange mannlege tilsette i barnehagane i Karasjok.

Statistikken viser at kvinner i Karasjok i langt større grad enn menn har høgare utdanning. Ordføraren fortel at det ei tid var eit problem at få gutar valde vidaregåande skole, det er noko som retta seg raskt etter at ein fekk bygd ut yrkesfag på Samisk vidaregåande skole i Karasjok.

Statistikken viser vidare at det er relativt liten skilnad mellom kvinners og menns inntekter i Karasjok. Gjennomsnittsinntekt for kvinner er 211.300 kroner, og for menn 217.500 i året.

Nordleg kvinnefleirtal

Av dei ni kommunane som har minst halvparten kvinner i kommunestyret, ligg seks i dei tre nordlegaste fylka: Steigen, Røst, Tromsø, Salangen, Dyrøy og Gamvik. Skjerstad, som toppa statistikken med 61,5 prosent kvinner etter valet i 2003, vart ein del av Bodø kommune 1. januar 2005. Lenger sør er det berre Marker i Østfold (56 prosent), Gjerdrum i Akershus (52 prosent) og Jølster i Sogn og Fjordane (52 prosent) som kan skryta av meir enn halvparten kvinner i kommunestyret.

Av fylka har Vestfold den høgaste gjennomsnittlege kvinneprosenten i kommunestyra, 38,9 prosent, medan både Aust- og Vest-Agder ligg nedst på lista med 31,4 prosent i gjennomsnitt. Landsgjennomsnittet er 35,4 prosent.

Barnehagedekking

Modalen i Hordaland, med om lag 370 innbyggjarar, er ein av dei aller minste kommunane i landet, målt etter innbyggjartal. Men dei er desidert i særklasse når det gjeld barnehagedekking – 125 prosent viser statistikken. Rådmannen forklarer at kommunen har overoppfylt krava til tenestetilbod, det gjeld både barnehage og sjukeheimsplassar. Men tilboda blir brukt, ledige plassar blir kjøpt av nabokommunane.

Om lag 28 prosent av kommunane er registrerte med barnehagedekking som tilsvarar 80 prosent eller meir for ungar mellom eitt og fem år. 23 av desse har plass til 90 prosent av ein til femåringane, og ifølgje statistikken er det berre seks av kommunane som kan reklamera med 100 prosent barnehagedekking eller meir: Modalen, Aurland, Fosnes, Nesna og Lavangen. For fleirtalet av kommunane varierer barnehagedekkinga mellom 50 prosent (Giske i Møre og Romsdal) og 79 prosent.

Kautokeino mot straumen

Ikkje overraskande viser inntektsstatistikken at mennene stort sett har dei høgste årsinntektene. Berre ein kommune går «mot straumen» på dette punktet. I Kautokeino er den gjennomsnittlege årsinntekta for kvinner 190.300 kroner, medan gjennomsnittleg mannsinntekt er 177.700 kroner. Elles ser det ut til å vera ein gjennomgåande tendens at der mennene tener mest, er avstanden til gjennomsnittleg kvinneinntekt størst. I Hole er gjennomsnittleg inntekt for menn ifølgje statistikken nær 492.000 kroner, og for kvinner 222.700, i Sola 434.000 kroner for menn og 210.900 for kvinner. I Austevoll tener menn i snitt 461.900 kroner, og kvinner 189.000.

I dei større byane ligg gjennomsnittleg kvinneinntekt på vel 60 prosent av gjennomsnittleg mannsinntekt – Oslo 62 prosent, Bergen 60 prosent og Trondheim 63 prosent.

Yrkesaktivitet

Med få unntak er større del av mennene enn kvinnene i arbeidsstyrken (dvs anten i lønnsarbeid eller arbeidsledige) i dei ulike kommunane. For ein stor del er frå 67- 68 prosent og opp mot 80 prosent av kvinnene i arbeidsstyrken. I 69 av kommunane er meir enn 80 prosent av kvinnene registrerte i arbeidsstyrken. På topp ligg Gjerdrum i Akershus med 84 prosent, Leikanager med 84,1 og Jølster med 84,2, dei to siste i Sogn og Fjordane.

Bykle i Vest-Agder er kanskje den einaste kommunen som har større prosent av kvinnene (83,4) enn av mennene (82,6) i arbeidsstyrken. Denne kommunen skårar også godt på totalindeksen, med 3,6 poeng, og ei barnehagedekking på 93,3 prosent.