Månedens poet

Diktlagraren

MÅNADENS POET

FINN ØGLÆND

Kvar månad kårar Diktkammeret ein månadens poet som blir intervjua og trykka i Bokmagasinet.

– I diktet ditt skriv du om ein forlaten stad. Er det ein spesiell plass?

– Ja, i høgaste grad. Det er barndomsheimen min, småbruket og den gamle husmannsplassen Skiftesvik på Jåsund ved Tananger i Sola kommune.

– Det er ein håpløyse der, med garden som no er tom, men det dukkar òg opp ei lengt. Korleis er dei to kjenslene knytt saman?

– Håpløysa gjeld nok at garden gror att. Eg var odelsgut, men eig ikkje garden lenger, bortsett frå eit nedfalls hus. Det meste av den er lagt ut til friområde, men noko skal bli bustad­område. Dette er jo i Olje- og Suburbia-land. Håpet er litt mindre spesifikt. Eg håper andre vil tolke diktet for meg.

– Kva for plass har nostalgien i det du skriv?

– Eg trur ein type nostalgi har ein stor plass. Det er vanskeleg å seie noko konkret om det, for eg veit at tida ikkje kan skruast tilbake. Men det er ikkje sikkert at dikta mine har innsett det. Eg føretrekker tida før internett, før datamaskinar, før ein blei avkonsentrert av alskens overstimulering. Det betyr ikkje at alt var betre før, men det var lettare å konsentrere seg. Tida med små fiskarbruk i Norge er over i oljealderen, det er det umogleg å gjere noko med. Eg ønsker meg ikkje tilbake til tida då streng religiøs fundamentalisme rådde, som i småbrukarmiljøet på Nord-Jæren, men jodå, eg lever meg greitt inn i ordet «jugo-nostalgi» og les helst jugoslaviske, ungarske og polske poetar frå seksti- og syttitalet og høyrer på ditto popmusikk frå same periode. Få med at eg er ein fanatisk motstandar av mobiltelefonar. Eg nektar blankt å eige noko slikt. Og når det gjeld bilar vil eg berre køyre gamle, franske Renaultar.

Juryens kommentar

Juryens grunngiving

Høymole er eit høgt og karakteristisk ugras som ein på ulike måtar har prøvd å kjempa mot i jordbruket. I dette diktet har menneska resignert, og høymole og ei anna plante med det talande namnet «landøyda», har teke over markene. Begge desse plantene vert kring ein meter høge, og dei er tydelege og markerte i eit landskap. Landøyda er i tillegg giftig og farleg for storfe og andre husdyr. I motsetnad til mange andre økopoetiske verk, har ikkje menneska her øydelagt naturen. Her er det snakk om det ein på engelsk kallar regreening. Naturen har teke over att, og menneska har, av ein eller annan grunn, resignert i kampen mot ugraset. Løe og låve er borte, og kjæledyra finn ikkje ly.

Mange teikn på at jordbruk høyrer fortida til, vert ramsa opp. Det vert ikkje produsert næring lenger. Tida har stansa opp, og trua på framtida er borte, og det er òg trua på høgare makter. Den som talar i diktet, uttrykker at han er ein som har tapt, mot regn og vind, mot naturkreftene. Han ser seg sjølv som ein reiser i Inkje. Han ønskjer bare at alt skal vera stilt, og tenkjer annleis om æva nå. I fortida fanst det eit ’vi’ og eit fyr som blinka og viste veg. Nå er det bare sorgfull musikk attende.

Men heilt mot slutten tek diktet ein noko uventa vending og det endar med eit slags positivt bilete. Ikkje i ei reell tru på noko eksisterande, og ikkje på ein måte som overtyder lesaren om at det vil gå bra, men med eit bilete på fantasiens kraft og lengt etter eit ideal, dei djerve og rake menneska, etter kvinner med blå blomar i håret.

– Du har vore forfattar i fleire år. Kva gjev det deg å skrive også på Diktkammeret?

– Eg «kladdar» som regel dikta mine på Diktkammeret. Det er fint å vende seg direkte til ein eller fleire lesarar. Ein kan få brukbare tilbakemeldingar. Det er sjølvsagt egoistisk av meg å ikkje gi tilbakemeldingar på andres dikt. Derfor trur eg at det er feil av meg å gjere det slik. Men det skuldast også at eg har eit ustabilt skriveprogram. Diktkammeret fungerer slik som eit slags lager for dikt, som eg kan finne fram i seinare. Eg fann for ei tid sidan ein del gamle dikt som hadde vore evig tapt om ikkje Diktkammeret hadde funnest.

– Bibliografien din tilseier at du er ein produktiv skribent. Kva inspirerer deg?

– Eg var nok ein såkalla produktiv forfattar, men dei siste åra har eg knapt skrive noko som helst. Eg har heller ikkje hatt eit stabilt forlag, og den førre boka blei nulla. Det var mi første nulling. Nå treng eg alle oppmuntringar eg kan få for å få lyst til å sette meg til å skrive, og då blir det gjerne på Diktkammeret. Inspirasjon får eg frå andre dikt, gjerne austeuropeiske, samt naturlegvis frå hendingar i livet sjølv.

Månedens dikt

Høymolesong

Høymolene og landøyda har overteke kjelvene,

det går ikkje lenger rautande krøter i utmarka.

Svalene leitar etter reira sine nå når låven er riven.

Katten finn heller ikkje ly. Siloen står utan tak,

kannene med maursyre er tomme.

Landkummen er full, men hevdaløa er borte.

Eg vil løfte hendene til ei bøn, men Jesus er også borte.

Sandalane hans står att, eg hiv dei på bålet.

Ikkje spør meg om noko.

La alt vere stilt, som det var då vi sat i skyminga

og såg blinka frå Kvitsøy fyr, regelmessig.

Kvart trettiande sekund.

Ikkje spør meg, eg har fått ein eigen sving

på min tanke om æva,

tida mi har stansa, eg kjenner ikkje menneska

og har aldri kjent dei.

Eg er ein ferdamann i Inkje, eg trekk gardinet for vindauget.

Når vinden blæs opp og regnet hamrar mot taket

er eg ein som har tapt.

Eg har berre den sorgfulle musikken.

Og lengten etter djerve og rake kvinner med blå blomar i håret.

Finn Øglænd

Bokmagasinets diktspalte redigeres av poetene Endre Ruset og Joakim Kjørsvik. Vi trykker nye, innsendte dikt av etablerte og uetablerte forfattere. Bidrag mottas på adressen poetiskpraksis@klassekampen.no. Spalta har dessuten et samarbeid med Diktkammeret, et åpent, nettbasert skriveverksted for poesi, hvor Helge Torvund er veileder. Poeter kan også gå inn på Diktkammerets nettsider og delta der: diktkammeret.no. Hver måned kårer juryen i Diktkammeret en månedens poet, som intervjues og trykkes i Bokmagasinet.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk