Torsdag 7. juni 2018
I STORMEN: I november 2015 blei tidlegare Vimpelcom-sjef Jo Lunder sikta for medverknad til grov korrupsjon. FOTO: TOM HENNING BRATLIE
Reagerer på Jo Lunders enorme erstatningskrav mot Økokrim:
– Forkasteleg
$$$: BI-professor Petter Gottschalk kallar tidlegare Vimpelcom-sjef Jo Lunders erstatningskrav på nær ein halv milliard forkasteleg. Han synst Økokrim burde tatt saka til retten.

ØKOKRIM

– Det er heilt forkasteleg å fremja eit slikt krav. Eg håpar for guds skuld det ikkje blir innfridd, seier Petter Gottschalk, professor ved Institutt for leiing og organisasjon ved BI, som har økonomisk kriminalitet som eit av sine forskingsområde.

– Kan påtalemakta bli skremt av eit slikt krav?

– Ja, dessverre. I alle fall dersom det blir innvilga.

Fakta

Vimpelcom-saka:

• Jo Lunder var frå 1. juli 2011 administrerande direktør for Vimpelcom. Han blei i 2015 sikta for medverknad til grov korrupsjon.

• Økokrim la vekk saka mot Lunder i fjor haust.

• I perioden 2006 til 2012 betalte Vimpelcom nær 600 millionar kroner i bestikkingar for å få marknadstilgang og telelisensar i Usbekistan.

• Vimpelcom inngjekk forlik med amerikanske myndig­heiter i 2016.

• Vimpelcom har skifta namn til Veon, og Telenor, som var deleigar, har selt seg ut av selskapet.

Godtok kjempebot

Lunder krev mellom 440 og 530 millionar kroner i erstatning for økonomiske tap mens han var sikta for grov korrupsjon, og for framtidige tap.

Vimpelcom, som Lunder var konsernsjef for frå 2011, inngjekk i 2016 eit forlik med amerikanske myndigheiter og godtok ei bot på 795 millionar dollar for lovbrot mellom 2006 og 2012. Det tidlegare Telenor-eigde selskapet betalte rundt 600 millionar kroner til Usbekistans presidentdotter i samband med kjøp av telelisensar i landet. Lunder blei sikta for medverknad til grov korrupsjon i 2015.

To år seinare la Økokrim saka vekk.

Også professor og spesialist på korrupsjon Tina Søreide ved Norges Handelshøyskole (NHH) i Bergen er kritisk til det enorme kravet frå Lunder.

Ho meiner Lunder med kravet signaliserer at Økokrim aldri burde ha starta etterforsking av han.

– Kravet han har lagt fram, er eit krav der ein skulle tru Økokrim hadde gjort noko urimeleg, seier Søreide.

Søreide poengterer at selskapet Lunder var leiar for, har erkjent straffansvar og betalt ei gigantbot i USA og Nederland. Ho seier det ikkje er tvil om at Lunder godkjente betalinga som utgjorde bestikkinga, og meiner det då er opplagt at politiet må undersøka kva Lunder visste og forstod då han godkjente utbetalinga. At saka blei lagt vekk, endrar ikkje på det.

Ho meiner det er rimeleg at Lunder kan ha krav på erstatning, men reagerer på storleiken på kravet.

– Her var det erklært at det var korrupsjon. Me har eit strafferettssystem der det primære er å plassera ansvar på individ, og gitt funksjonar og oppgåver konsernsjef har, og at det er komme fram at dei har betalt bestikking, så er det ikkje urimeleg at Lunder blei etterforska.

– Trur du påtalemakta blir skremt av slike krav?

– Ja, eg trur det. Det er klart at dei kan bli skremt av det. Kravet er langt over Økokrims budsjett. Og viss det skremmer Økokrim, så blir dei dysfunksjonelle.

Burde gått til retten

Gottschalk minner om at Økokrim ikkje konkluderte med at «intet straffbart forhold anses bevist», men la vekk saka ut frå at «det ikke foreligger bevis for straffeskyld».

– Økokrim burde tatt saka for retten, seier Gottschalk.

Han meiner kravet Lunder har stilt, utfordrar eit prinsipp om nøkternheit i Norge.

– Her blir erstatnings- og oppreisingsomgrepet utfordra. I Norge har me eit nøkternt forhold til beløp. Med å fremja eit slik krav så seier han ganske mykje om seg sjølv. Det som er praksis i Norge, er at ein ikkje treng flytta frå hus og heim.

– Signaliserer han med dette at han ikkje burde blitt etterforska?

– Ja, han gjer vel eigentleg det. Han viser null forståing for at bedrifta han leia, inngjekk eit kjempeforlik med justisdepartementet i USA for korrupsjon, seier han.

Økokrim ønsker ikkje å stilla til intervju om saka, men skriv i ein e-post:

«ØKOKRIM kan bekrefte at vi har mottatt erstatningskrav i denne saken. Når straffeforfølgningen ender med henleggelse, kan den tidligere siktede søke om erstatning. Det er Statens sivilrettsforvaltning som skal behandle kravet etter at ØKOKRIM har gitt sine synspunkter.»

Klassekampen har ikkje lukkast med å få kontakt med Lunder.

anneh@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 8. juni 2018 kl. 08.22
Lørdag 22. september 2018
BØNN: – Jeg ligger våken om natta og ber for Inga Marte Thorkildsen, sier Åse Pedersen. Vi tok tempen på Thorkildsen-saken på et lærerværelse.
Fredag 21. september 2018
VOLD: – Dette er systemsvikt og et direkte resultat av norsk asylpolitikk. Disse guttene tåler ikke mer, sier Ine Johannessen, tidligere verge for den siktede i dobbeltdrapssaken i Trondheim.
Torsdag 20. september 2018
KRITISK: Varselet mot skolebyråd Inga Marte Thorkildsen kan ende med at varslerne får sparken, tror advokat Olav Lægreid. Han mener det er gjort flere feil i varslingen.
Onsdag 19. september 2018
SNUDDE: Etter «nærmere dialog med departementet» stokket forsvarssjefen om på innstillingen til ny sjef i Heimevernet. Dermed rykket Eirik Kristoffersen opp fra bunnen til toppen av lista.
Tirsdag 18. september 2018
MEGAPROSJEKT: Equinor søker Enova om 2,5 milliarder i støtte for å elektrifisere to oljefelt med havvind. Det tilsvarer hele Enovas støttepott i fjor.
Mandag 17. september 2018
HØVLAR: Kutt i sjukehusbudsjett skal spara millionar. No åtvarar både tillitsvalde og direktørar om at det går ut over pasientar og arbeidsvilkår.
Lørdag 15. september 2018
IVRIG: Statsministeren hyllet amerikanske soldater i forkant av norgeshistoriens største Nato-øvelse. Landet rundt forberedes motdemonstrasjonene.
Lørdag 15. september 2018
LOVBRUDD: Juss­professor Geir Ulfstein mener Norge brøt FN-mandatet for Libya-operasjonen.
Fredag 14. september 2018
BOMBER: 9. mai 2011 sa Jonas Gahr Støre til Stortinget at Gaddafi ikke var et mål for krigen. Omtrent samtidig deltok Norge i bombingen av diktatorens hovedkvarter.
Torsdag 13. september 2018
UKLART: Begge fløyene i Ap er fornøyde med migrasjonsutvalgets innstilling. Ekspertene mener den er uklar.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk