Fredag 18. mai 2018
VISSTE IKKJE: Utdanningsetatens direktør Astrid Søgnens assisterande direktør Dag Hovdhaugen har ved fleire høve stått ved at dei aldri har fått varsler om begrensa ytringsfridom i Osloskulen. FOTO: CHRISTOPHER OLSSØN
Allereie i 2017 fekk Utdanningsetaten tilbakemelding frå lærar om manglande ytringsfridom:
Behandla ikkje skulevarsel
Undersak

– Dårleg strategi

Dagleg leiar i Svenssonstiftelsen Andreas Christiansen Halse meiner det er respektlaust av UDE å halde fram med å påstå at dei aldri har fått signal eller varsel om fryktkultur i Osloskolen. Han er lite imponert over etatens behandling av varslar som ikkje har kome i «rett» kanal.

– Det er ein strategi som usynleggjer dei som faktisk varslar. Det er respektlaust mot eigne tilsette å påstå at dei ikkje veit noko om tema.

Uansett om det er slik at varslar ikkje når leiinga, eller om dei lyg om at dei ikkje har fått noko, meiner Halse UDE har eit problem.

Han har sjølv lese varselet Klassekampen viser til.

– Viss denne tilbakemeldinga ikkje er som varsel å rekne, då har eg vanskar med å forstå at noko kan vere eit varsel i det heile. Det er merkeleg å påstå at ein ikkje kan gjere noko fordi han har kome inn som følgje av ei anonym undersøking, seier han.

Dei rette kanalane for varsling UDE viser til, trur han er ein godt bevart løyndom.

– Eg har snakka med mange i Osloskulen om dette temaet. Ingen har nemnt noko varslingsmottak. Det kan ikkje vere slik at ein kan velje å sjå bort ifrå varslar viss dei ikkje kjem i ein stor raud konvolutt med stempelet «varsel» på, seier Halse.

Dag Hovdhaugen
VARSEL: Utdanningsetaten har ved fleire høve slått fast at dei ikkje har fått varsel om manglande ytringsfridom i Osloskolen. Svara frå deira eigen undersøking syner noko anna.

Utdanning

Fleire tilsette i Osloskolen har den siste tida fortalt om fryktkultur på arbeidsplassen. Utdanningsetaten (UDE) har fleire gongar gått ut med at dette er noko dei aldri har fått tilbakemelding om.

Eit varsel Klassekampen har fått tilgang til, syner noko anna. Det kom til UDE som svar på deira eiga undersøking om kvifor lærarar sluttar i Osloskolen – allereie i 2017.

Fakta

Varsling i Osloskolen:

• Debatten om ytringsfridom i Osloskolen har gått sidan Simon Malkenes fekk ei personalsak mot seg etter at han stilte opp i Dagsnytt atten og fortalde om kvardagen sin som lærar i Osloskolen.

• Fleire lærarar har seinare gått ut med påstandar om at det eksisterer ein fryktkultur på skulane i Oslo.

• Utdanningsetaten har heile tida stått ved at dei ikkje visste noko om at dette var eit problem.

• Etaten har òg nekta for at dei har fått varslar gjennom formelle kanalar.

Forsøkte å varsle

Våren 2017 sende nemleg etaten ut ei undersøking for å kartlegge kvifor lærarar slutta i Osloskolen. Ho vart sendt ut til rundt 400 lærarar som sa opp i eit bestemt tidsrom.

«Mine påstander her er (dessverre) ikke ‘anekdoter’ fra lærerværelset frontet av ‘the usual suspects’ – såkalte ‘kritikere av Osloskolen’. For å sette det i perspektiv, har jeg opplevd at (…) har fått ansvar for å ‘rydde unna’ utfordrende elever når skolen har hatt besøk av ‘myndighetspersoner’. Beskjeden til ansatte synes å være: tilstrebe et godt rykte på skolens vegne der ‘uheldige saker’ dysses ned.»

Dette er eit utdrag frå eit fleire sider langt svar på UDEs undersøking, skriven av ein tidlegare lærar og mellomleiar ved ein skule i Oslo. Læraren, som no jobbar med forsking innanfor skulefeltet, ønskjer ikkje å stå fram med namn. Klassekampen er kjent med identiteten hennar.

I tilbakemeldinga til UDE skriv ho at ho i fleire år har forsøkt å varsle om det ho meiner er kritikkverdige forhold og brot på opplæringslova. Ho opplys at ho varsla gjennom formelle kanalar, som møte med skulen, og gjennom tillitsvalde. Då opplevde ho å verte «satt på plass» av arbeidsgjevar.

«Min opplevelse (…) har vært at ‘lojalitet’ først knyttes til arbeidsgiver og arbeidsgivers politikk, ikke til elevene, opplæringsloven og et bredere samfunnsmandat (…)», heiter det i varselet.

Etterlyste tilbakemelding

Den tidlegare læraren gav eit detaljert bilete av situasjonen på skulen og korleis ho meiner problema kjem av ein struktur etaten sjølv er med på å støtte.

Ho var glad for at UDE tok kontakt då ho sa opp jobben og oppfatta det som eit signal på at dei ønska dialog. Då ho seinare ikkje høyrde noko meir, sende ho etaten ein e-post og spurte korleis svaret hennar ville verte nytta.

Det skulle verte lagt fram for byrådet, var svaret ho fekk. Så vart det stille frå UDE.

Feil kanal

Klassekampen har fått tilgang på dokumenta som vart sendt byrådet etter undersøkinga. Der er det berre gjort greie for at det ikkje er lærarflukt frå Osloskolen. Ingen kritikk vart nemnd. Varselet som kom inn i UDEs undersøking, kunne ikkje verte nytta av etaten, fordi det ikkje var formålet med undersøkinga, meiner assisterande direktør Dag Hovdhaugen i UDE.

– Dette er inga undersøking som kan eller skal verte nytta til varsling, seier han.

Hovdhaugen stadfestar at alle svar i fritekstfelta har vorte lesne.

Likevel har den tidlegare lærarens grundige utgreiing av situasjonen ved arbeidsplassen, ikkje vorte gjort noko med.

– Dette var ein undersøking om kvifor lærarar sluttar i Osloskolen, ikkje korleis dei opplever sin skulekvardag. Vi har mange kanalar for varsling, som medarbeidarundersøkingar, tillitsvalde og varslingsmottak, men ei anonym undersøking er ikkje ein av desse kanalane, seier han.

Ikkje presentert

Tilbakemeldingar frå fritekstfelt i undersøkinga vart berre nytta til å sjå om UDE hadde utelate nokre alternativ for årsaker til at lærarar slutta. Dimed vart aldri varselet frå læraren lagt fram for andre i UDE eller byrådet.

Nokon har jo openbert lese svaret frå denne læraren. Burde ikkje nokre varsellampar lyse, sjølv om dette ikkje var ein offisiell kanal?

– Vi kan ikkje nytte informasjonen som kjem fram her eller ta han vidare. Vi behandlar ikkje personlege opplysingar. Vi ville berre sjå på årsaker til at lærarar slutta. Det finst som nemnt kanalar for å varsle viss ein ønskjer at varselet skal verte følgt opp.

De kunne ikkje presentere kritiske forhold og mangel på ytringsfridom for byrådet, som ein av grunnane til at lærarar seier opp?

– Nei. Individuelle grunnar kan ikkje nyttast i ei slik undersøking. Fritekst kunne ikkje takast vidare til nokon, då hadde vi brote anonymiteten, seier Hovdhaugen.

norar@klassekampen.no

Lørdag 18. august 2018
DYRT: 40.000 kroner i året. Det er forskjellen på foreldrebetalingen ved den aller billigste og den aller dyreste SFO-en i landet. – Uakseptabelt, mener foreldre­utvalg.
Fredag 17. august 2018
OFFENSIVE: Heroinbehandling er bare starten. Nå krever rusorganisasjoner straffefrihet for narkotikabruk samt rusbehandling med narkotika for alle grupper tunge rusavhengige.
Torsdag 16. august 2018
STAB: Linn Beathe Esborg var i den norske staben som klargjorde F-16-jagarfly til tokt over Libya. No krev ho fleire svar om kva ho var med på.
Onsdag 15. august 2018
VERRE: En fersk forskningsrapport viser at innvandrere er langt mer utsatt for opphopning av levekårsproblemer. Men de som bor i distriktene, klarer seg jevnt over bedre.
Tirsdag 14. august 2018
ADVARER: Frps Jon Helgheim sier rommet for hva som er greit å si som politiker blir mer snevert. I går måtte enda en frittalende Frp-statsråd gå av.
Mandag 13. august 2018
SINNA: Den russiske ambassaden er djupt misnøgd med forsvarsministerens grunn for at Vladimir Putin ikkje er invitert til Finnmark i 2019.
Lørdag 11. august 2018
AP STØRST: Jonas Gahr Støre (Ap) trur sharia-bråket rundt Per Sandberg er ein hovudgrunn til at Frp går tilbake på dagens måling.
Fredag 10. august 2018
BLI HJEMME: Hege Storhaug i Human Rights Service og Hans Rustad i Document er forferdet over Per Sandbergs feiring av den iranske nasjonaldagen.
Torsdag 9. august 2018
REFS: Frank Bakke-Jensen vil utsette 22. juli-komiteens terrorsikringsfrist for Forsvaret med ti år, uten å spørre Stortinget. Nå får han refs av komiteens leder, KrFs Knut Arild Hareide.
Onsdag 8. august 2018
JUBILEUM: Neste år skal vi feire at det er 75 år siden soldater fra Sovjet startet frigjøringen av Norge. – Da må sanksjonene overfor vår nabo i øst være avsluttet, sier stortingspolitiker fra Frp.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk