Mandag 16. april 2018
SISTE SEILAS: I «Skytteren», siste bok i trilogien og livsverket «En sjøens helt», skreiv Jon Michelet om tankskipa som frakta flybensin til det britiske flyvåpenet i 1940. Det var ein ekstremt farleg seilas.FOTO: ANNIKEN C. MOHR
Forfattar, journalist, redaktør, sjømann og forlagsmann Jon Michelet døydde laurdag, 73 år gammal.
– Raus og eineståande
POLITIKAREN: På 1980-talet var Jon Michelet aktiv i RV og listetopp for eit raudgrønt samarbeid. FOTO: JØRN H. MOEN
FORNYAREN: Forfattaren vann Rivertonprisen i 2001. På 1970-talet gjorde han norsk krim politisk. FOTO: THOMAS BJØRNFLATEN, NTB SCANPIX
FOTBALL: Michelet initierte populære bøker om fotball-VM, som han skreiv saman med Dag Solstad. FOTO: HENRIK LAURVIK, NTB SCANPIX
Jon Michelet er død etter lang sjukdom. Dei siste åra skreiv han livsverket sitt, «En sjøens helt».

Ved vegs ende

– Jon Michelet levde eit utruleg fargerikt og mangfaldig liv, og han fekk utretta mykje. Som ilandgått styrmann var han med å losa Oktober forlag gjennom omskiftelege farvatn i dei tidlege åra, fortel tidlegare forlagssjef, Geir Berdahl.

Fakta

Jon Michelet (1944–2018):

• Fødd i Moss, budde på Larkollen. Sjømann, forfattar, journalist, Klassekampen-redaktør frå 1997 til 2002, forlagsmann i Oktober, RV-politikar.

• Skreiv krimsuksessar som «Jernkorset» og «Orions belte» i tillegg til ei rad internasjonalt orienterte romanar. Skreiv storverket om krigsseglarane, «En sjøens helt», i seks band.

• Jon Michelet døydde laurdag kveld etter lang tids kreft­sjukdom.

Krim og krigsseglarar

Frå 1975 var Jon Michelet også ein av dei viktigaste forfattarane for forlaget.

– Thygesen-bøkene fornya norsk krim med å gjera han sosial og politisk, Jon gjorde også personskildringar minst like viktige som krimplottet. Seinare kom bøkene frå fotball-VM, som Jon tok initiativ til og som han skreiv saman med Dag Solstad. Dei er ei historie for seg. Til sist skreiv han «En sjøens helt», bøkene som er livsverket hans. Jon hadde røynslene og språket til å skriva historia til krigsseglarane, men han trengde alderen for å realisera verket, seier Berdahl, som meiner Jon Michelet var ein eineståande mann.

– Måten han møtte lesarane på, korleis han hugsa og hadde omsorg for alle, alt det ville og artige han gjorde og var med på. Han var eineståande.

Admiralen på avisskuta

Jon Michelet, eller Jon M., har hatt stor tyding for Klassekampen, og spelar ei viktig rolle i Alf Skjeseths bok «Sykle på vatnet. Historia om Klassekampen».

– Alt før han vart forlagsmann, var Jon med på det journalistkurset som skulle bli til Journalistskolen, fortel Skjeseth.

Michelet sette sitt preg på Klassekampen i to epokar.

– På 1970-talet var han spaltist. «Slik vi ser det» gjekk i årevis og gav humor og farge til ei grå og streng, politisk avis. I 1978 vart han saman med Dag Solstad tilsett av eigarane i AKP, for å berga dagsavisa. Ingen av forfattarane var begeistra for det harde og politisk styrte oppdraget. Jon vart lengst, og bidrog med god og skarp reportasje- og avsløringsjournalistikk.

Det viktigaste han gjorde, gjorde han likevel før han vart tilsett, meiner Skjeseth.

– Svalbard-engasjementet hans gav avsløringane av den sovjetiske helikopterbasen på Kap Heer. Reportasjen førte seinare til bok- og filmsuksessen «Orions belte».

Etter over femten års fråvær, der han blant anna var aktiv politikar for Raud Val­allianse nasjonalt og lokalt i Østfold, kom Jon i 1997 tilbake til avisa. AKP hadde kasta Klassekampens redaktør og innleidd det største avis­dramaet i ny, norsk historie.

– Jon trudde han også no skulle bli møtt som bergingsmann, men – impulsiv som han var – hadde han ikkje gjort heimeleksa si. Motstanden han møtte frå journalistane og frå tidlegare vener var eit sjokk. Men da viste Jon ein av sine mest karakteristiske eigenskapar: Rausheita. Han ville ta vare på både aviseigarane og dei som slutta i avisa, dei som avviste han og dei nye journalistane som kom inn. Alle som i ulike periodar har arbeidd saman med Jon, har mykje å takka han for, jamvel om det støtt «gjekk ei kule varmt», som han sa, seier Skjeseth.

Som redaktør var han «admiralen» på avisskuta. Ingen andre norske redaktørar og leiarskribentar kunne ha møtt tusenårsskiftet med å henta fram eit lyrisk minne om synet av Stillehavet sett frå munningen av Panama­kanalen.

– Jon Michelet er ein av dei store personlegdommane i Klassekampens historie.

Han var redaktør i Klassekampen i fem år, frå 1997 til 2002. Og det var «fem harde år i norsk presse», som Skjeseth oppsummerer det.

– Redaktørgjerninga tok på både helse og venskap, men Jon gjekk av med æra i behald då han overlét roret til Bjørgulv Braanen.

guri.kulaas@klassekampen.no

Tirsdag 18. september 2018
60 aviser risikerer å gå dukken dersom Stortinget åpner for postomdeling annenhver dag, advarer Landslaget for lokalaviser. – Dette forslaget er helt vanvittig, sier Dagen-redaktør Vebjørn Selbekk.
Mandag 17. september 2018
Filmskaper Deeyah Khan har reist hjem til amerikanske høyreekstremister for å intervjue dem. Hun mener det er en dårlig idé å nekte folk en talerstol.
Lørdag 15. september 2018
Hvor kommer det fra, ønsket om å nekte folk en talerstol? Forskere peker på identitets­politikk, populisme og «hyperfølsomhet» som forklaringer.
Fredag 14. september 2018
Filmparken ber regjeringen oppheve tidligere vedtak om å selge til høystbydende. Dramaserier som «Heimebane» har blåst nytt liv i det nedleggingstruede filmstudioet.
Torsdag 13. september 2018
Museene i Akershus overtar gjerne den kuriøse samlingen til kunstner Guttorm Guttormsgaard. Men det vil koste millioner å ta imot 30.000 bøker, kunstverk og bruksgjenstander.
Onsdag 12. september 2018
Margit Sandemo var begeistret for at «Sagaen om Isfolket» endelig var klar i lydformat. Men dagens bokavtale gjør at lydbøkene ikke kan legges ut for strømming før til neste vår.
Tirsdag 11. september 2018
Ideen om at vi må slippe til ekstreme holdninger for å hindre at de sprer seg, har lite belegg i forskningen.
Mandag 10. september 2018
Vänsterparti-politiker Ali Esbati avviser ideen om at Sverigedemokraterna har vokst fordi partiet har blitt boikottet.
Lørdag 8. september 2018
Tre nye bøker om kjønn og makt – ett intervju. Helene Uri, Anne Bitsch og Hedda Lingaas Fossum ser både håp og tusen år gamle strukturer.
Fredag 7. september 2018
Knut Olav Åmås og Anine Kierulf advarer mot no-platforming, som de frykter vil føre til en mer irrasjonell og fragmentert offentlighet.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk