Onsdag 24. januar 2018
KREV STYRING: Forbundsleiar Mette Nord i Fagforbundet meiner dei lokale lønsforhandlingane trugar solidariteten i oppgjera i kommunesektoren. FOTO: TOM HENNING BRATLIE
• Høgtløna i kommunane har opplevd lønsfest n Fagforbundet vil stogge festen
Sjefane stikk av med mest
Hege Mygland
STORE TILLEGG: På tolv år har sjefar og akademikarar i kommunesektoren hatt ein lønsvekst som er om lag 15 prosentpoeng betre enn dei andre tilsette.

lønsoppgjer

– Vi svekker heile grunnlaget for det solidariske systemet om nokre stikk ifrå. Når dei med mest løn får dei høgaste lønstillegga og i tillegg får mest i skattelette, så går ikkje det over tid. Det vert særs problematisk, seier leiar i Fagforbundet Mette Nord.

Årsaka til at dei best løna kjem så godt ut, er at akademikar- og leiarløner frå 2002 vart trekte ut av dei sentrale lønsforhandlingane. Desse stillingane fekk i staden løna regulert i lokale forhandlingar.

Denne lokale lønsdanninga vart starten på ei lønsutvikling dei som tener mest, har grunn til å vere nøgde med. Det syner tal Klassekampen har henta inn frå interesseorganisasjonen til kommunane, KS.

Mange små bekkar

Leiarane og akademikarane har kvart år sidan 2004 hatt ein årslønsvekst som er noko høgre enn tilsette elles i kommunesektoren. Sett over nokre år vert skilnaden stor.

Frå 2004 til 2016 har sjefane hatt ein lønsvekst som totalt er 13 prosentpoeng høgare, akademikarane 16,6.

Leiarar i kommunesektoren tener i gjennomsnitt 230.000 kroner meir enn snittinntekta for tilsette elles i kommunal sektor, akademikarar 130.000 meir. Det gjer at lønsveksten i kroner er mykje større for desse gruppene.

50.000 kroner mindre

Tek ein utgangspunkt i ei inntekt på 300.000 vil skilnaden i løn i 2012 vere heile 50.000 kroner om ein samanliknar ein akademikar med tilsette elles i kommunal sektor.

Jan Davidsen var forbundsleiar i Norsk Kommuneforbund, no Fagforbundet, då ordninga vart innført.

– Vi ønskte ikkje lokal lønsdanning for desse gruppene. Vi meinte det undergrov den sentrale lønsavtalen, seier han.

Hadde forbundet sagt nei då dette låg inne i meklingsprotokollen i 2002, ville det ha vorte streik. Det ynskte ikkje Fagforbundet og slik sleppte lønene fri. Fagforbundsleiar Mette Nord likar ikkje utviklinga.

– Holden-utvalet la i 2013 vekt på at alle oppgjer skulle vere lojale til ei ramme som bidrog til at industrien kunne vere konkurransedyktig. Det føreset at alle er solidariske i høve til lønsveksten i frontfaga. Gjeld ikkje det for alle grupper i kommunal sektor, er det sjølvsagt problematisk. Skal vi få aksept for ramma frå dei tyngste gruppene i kommunane, må leiinga også respektere rammene, seier ho.

Krev betre styring

Ho vil ha betre kontroll med den lokale lønsdanninga.

– Eg skal ikkje forskottere det komande oppgjeret, men vi er opptekne av at lønsskilnadene ikkje skal verte for store. Då må vi ha betre styring og kontroll med dei lokale forhandlingane.

Forhandlingsdirektør i KS, Hege Mygland meiner lønsveksten dei første åra etter 2002 var naudsynt.

– Fleire akademikargrupper hadde før 2002 ein låg lønsvekst i kommunesektoren og det var vanskeleg å rekruttere. I dagens marknad er det til dømes enklare å rekruttere ingeniørar, og vi ser også at skilnadane i tillegg har vore mindre.

KS meiner dei har gjort sitt for å få betre kontroll med den lokale lønsdanninga.

– Vi har saman med fagforeiningane avtalt tariffpolitiske føresetnadar om å sjå hen til lønsveksten i kommunesektoren og andre samanliknbare tariffområde, seier ho.

Ho syner til eit rundskriv som KS har sendt ut til alle kommunane om vilkåra for dei lokale forhandlingane.

– Vi legg til grunn at dette vert følgd opp i dei lokal lønsforhandlingane. Det vi har av lønsstatistikk frå 2016 tyder på det. Vi er ein del av det inntektspolitiske samarbeidet og føl lojalt dei føringane som gjeld for lønsoppgjera for å sikre at frontfaga skal vere lønsleiande, seier Mygland.

Jan Davidsen, som no leiar Pensjonistforbundet seier skeivutviklinga har gått for langt.

– Omfanget er altfor stort, og ho har utvikla seg slik vi frykta. Lønsveksten kvart år har vore opp til eit prosent høgre enn for dei hovudtyngda av dei tilsette kvart einaste år. Det aukar lønsskilnadene i kommunesektoren.

gunnarw@klassekampen.no

Lørdag 18. august 2018
DYRT: 40.000 kroner i året. Det er forskjellen på foreldrebetalingen ved den aller billigste og den aller dyreste SFO-en i landet. – Uakseptabelt, mener foreldre­utvalg.
Fredag 17. august 2018
OFFENSIVE: Heroinbehandling er bare starten. Nå krever rusorganisasjoner straffefrihet for narkotikabruk samt rusbehandling med narkotika for alle grupper tunge rusavhengige.
Torsdag 16. august 2018
STAB: Linn Beathe Esborg var i den norske staben som klargjorde F-16-jagarfly til tokt over Libya. No krev ho fleire svar om kva ho var med på.
Onsdag 15. august 2018
VERRE: En fersk forskningsrapport viser at innvandrere er langt mer utsatt for opphopning av levekårsproblemer. Men de som bor i distriktene, klarer seg jevnt over bedre.
Tirsdag 14. august 2018
ADVARER: Frps Jon Helgheim sier rommet for hva som er greit å si som politiker blir mer snevert. I går måtte enda en frittalende Frp-statsråd gå av.
Mandag 13. august 2018
SINNA: Den russiske ambassaden er djupt misnøgd med forsvarsministerens grunn for at Vladimir Putin ikkje er invitert til Finnmark i 2019.
Lørdag 11. august 2018
AP STØRST: Jonas Gahr Støre (Ap) trur sharia-bråket rundt Per Sandberg er ein hovudgrunn til at Frp går tilbake på dagens måling.
Fredag 10. august 2018
BLI HJEMME: Hege Storhaug i Human Rights Service og Hans Rustad i Document er forferdet over Per Sandbergs feiring av den iranske nasjonaldagen.
Torsdag 9. august 2018
REFS: Frank Bakke-Jensen vil utsette 22. juli-komiteens terrorsikringsfrist for Forsvaret med ti år, uten å spørre Stortinget. Nå får han refs av komiteens leder, KrFs Knut Arild Hareide.
Onsdag 8. august 2018
JUBILEUM: Neste år skal vi feire at det er 75 år siden soldater fra Sovjet startet frigjøringen av Norge. – Da må sanksjonene overfor vår nabo i øst være avsluttet, sier stortingspolitiker fra Frp.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk