Klassekampen.no
Lørdag 25. november 2017
Foto: Fryd Frydendal
Sjølvinsisterande: Røyndomslyrikken frå låglandet slutta ikkje med Yahya Hassan.
Den neste store dansken

Langdiktet «Nike» av Caspar Eric er stila til ekskjærasten, som han saknar. Dette er eit heldig grep. Nå kan han rulla ut ei assosiativ, lang tankerekke som med sine konkrete referansar til hendingar blir dokumentarisk utleverande à la Knausgård utan å bli poserande. Samtidig som han får sagt noko vesentleg om det å leva med Cerebral Parese.

Boka er eit einaste, 2200 liner langt knurr. Han er tidvis sjølvmedlidande, ofte labil, men først og fremst gretten og forbanna. Igjen eit heldig grep, som gjer at han får opp temperaturen utan å bli sjølvmedlidande.

I etterordet blir det konstatert at Eric er ute etter å angripa det at ein anten kan vera eit offer eller ein som suverent «vinn over» sitt handikapp. Medan Erics liv er begge delar og ingen av dei.

Først og fremst er han ein sjølvinsisterande jævel som har sine daglege plager med dei andre i kollektivet og med saknet av kjærasten, og som like fullt, heile tida, må bera med seg det at kroppen hans «har gått i stykker og begynt/ å degenerere». Noko som mellom anna gjer at han alltid føler at han «blir betraktet/ på en vurderende måte». Sjølv då han og ekskjærasten hadde sex, følte han at ho kjærteikna «det invalide/ lille krøplingbenet/ … på en litt/ vurderende måte».

Fakta:

dikt

Caspar Eric

Nike

Gjendikta av Dan Andersen

Tiden forlag 2017, 88 sider

Omsettar Dan Andersen nemner at Eric er opptatt av «å beskrive hvilke utfordringer den handikappede står overfor i møte med popkulturens standarder». Og det er sant at det er ein god del snakk om porno og om pornofisert sex her, om poptekstar, om Lars von Triers «Riget» med meir. Sjølv las eg vidare, frå side til side, i eit hesblesande tempo, utan å tenka på desse referansane som anna enn tidskoloritt før etterpå.

Med då såg eg òg, ved sida av samfunnsanalysen, at det handlar om å oppleva fråværet. Fråværet av kjærasten, sjølvsagt: «alle/ handlinger utfører jeg/ med en sorg/ over at du ikke kan se dem». Men òg situasjonar som då han blei klar over at familien hans ikkje tenker på han som handikappa. Eit fråvær av det som for alle andre markerer sjølve identiteten hans.

Heile denne biletbruken langs aksen mellom nærvær og fråvær toppar seg når han mot slutten samanliknar livet sitt med eit parkeringshus i (den nå kriseramma bilbyen) Detroit, «viss skjebne det er å bli glemt/ eller vente/ på at noen unge/ hipstere kommer/ og gir den sprukne/ betongen en eller annen/ slumromantisk verdi».

I originalen dukkar ordet fuck opp litt over tretti gonger, i avleidde former som fucking og fuck’d. Med tanke på bokas gneldrande tonefall, er det sjølvsagt passande med fuck som omkved. Og det er mange nok i Noreg som nyttar slike formuleringar til at det ikkje hadde vore naudsynt å ta vekk noko meir enn halvparten av dei, frå samansettingar som føkkings glade, føkkings bortskjemt.

Faktisk er det ein del ordval eg stussar over i omsettinga. Men i eit langdikt er det ikkje like mykje som heng på einskild-ord, så konklusjonen er uansett den same:

Dette er føkkings bra.

bokmagasinet@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 29. november 2017 kl. 14.03

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk