Klassekampen.no
Lørdag 14. oktober 2017
Jentene blei sette under mistanke straks dei fekk bryst her til lands òg.
Forhistorie

Det har ofte vore sagt at verdien på ein kultur røper seg i måten han behandlar eldre folk på. Men særskilte privilegium til dei gamle inneber nesten alltid dårlege vilkår for nokon andre. Når kvinner som heile livet har vore hundsa og undertrykte, kjem til velmakt i alderdomen, vil dei ofte ta igjen mot dei unge. Derfor har det meir for seg å vurdera kulturen ut frå korleis jentene har det.

Her er det alt i alt liten skilnad mellom nordmenn og muslimar. Hadde innvandringa starta eit par tiår tidlegare, kunne integreringa gått mykje lettare, for i etterkrigstida hadde dei to folkegruppene same syn på det meste. Fram til 1970 skulle dei gamle respekterast fordi dei var eldst, i Noreg som i Pakistan. Og norske jenter skulle ofra seg for familien, først for foreldra og brørne, sidan for ektemann og barn.

Straks jenta tok til å utvikla bryst, blei ho sett under mistanke for lettsinn og umoral, og det varte heilt til ho var gift. Sjølvsagt fanst det foreldre som støtta døtrene i retten til å eiga sin eigen kropp, men dei fleste bøygde seg for det ideologiske presset og tok lydig på seg den samfunnsberande oppgåva med å halda henne i age til ho var vel i hamn i ekteskapet. Rettleiing om prevensjon var vanskeleg å få tak i. Til gjengjeld rann det over med propaganda om alle fordelane med å gje avkall på personleg utfalding og bli ei sjølvutslettande husmor.

I eit slikt perspektiv er det lett å tru at innfødde og innvandrarar har same slags forhistorie, at alle folk går gjennom den same utviklinga frå primitive stammesamfunn til moderne sivilisasjon. Men det er inga naturlov at samfunnet endrar seg frå det verre til det betre, og det er slett ikkje sikkert at islam hadde vore meir human om han til liks med kristendomen hadde gått gjennom ein reformasjon.

Dess viktigare er det å ha greie på kva som har skapt dei reglane ein lever under. Ei jente som veit at tildekking av ansiktet ikkje er eit påbod frå Koranen, men eit praktisk tiltak mot solsteik og ørkensand, har eit anna grunnlag for å gjera sine eigne val enn ei som har lært at det er eit krav frå Allah. Like eins er det styrkjande for sjølvforståinga å vita at dei kristne tabua som blei innførte her til lands for tusen år sidan, stamma frå Midtausten. I heidensk tid var det den lausaktige gudinna Frøya som vakta over kjærleiken, og jentene blei verken innestengde eller truga med dødsstraff for å hindra at dei flaug etter gutar som ikkje fedrar og farbrør hadde godkjent først.

Den 11. oktober markerte FN for sjette gong den internasjonale jentedagen. Sidan det skaper fellesskap å ha same slags historie, og aukar avstanden å leggja vekt på det som er ulikt, kan det vera freistande å teia still om kor jentefiendtleg den muslimske tradisjonen er. Men same kva reglar foreldre og besteforeldre har levd under, kan ikkje dei unge ta skikkeleg vare på seg sjølve om dei ikkje veit kva dei har å velja mellom.

s.skjold@online.no

Ikkje søtt, ikkje surt, ikkje bittert – men salt. Solveig Aareskjold skriv om det ho sjølv vil i Klassekampen kvar laurdag.

«Dei gamle skulle respekterast fordi dei var eldst, i Noreg som i Pakistan»

Artikkelen er oppdatert: 20. november 2017 kl. 13.29

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk