Onsdag 4. oktober 2017
ALLE GODE TING ER TRE: Hadia Tajik er nestleiar i Ap. Ho meiner partiet må gå inn i debattar om klima, fri flyt av arbeidskraft og innvandring.
Ap-nestleiar Hadia Tajik meiner innvandring, klima og fri flyt av arbeidskraft er tre debattar Ap må ta:
Meiner Ap må diskutere fri flyt
VAL-BOM: Hadia Tajik meiner Ap må erkjenne «både fordelar og ulemper» ved EØS-tilknytinga, og opnar for å bruke vetoretten aktivt.

KVA NO, AP?

Dei siste vekene har kritikken hagla mot valkampen til Ap. Nestleiar Hadia Tajik har halde ein låg profil i diskusjonen. No tek ho bladet frå munnen, og peikar på tre store, politiske debattar Arbeidarpartiet må våge å ta, nemleg klima, innvandring og fri flyt av arbeidskraft. Det siste fyrst:

– Vi kan ikkje overlate til ytste venstre å vere dei einaste som er kritiske til konsekvensane av fri flyt av arbeidskraft. Sånn har det nesten vore, seier Tajik.

Ho meiner det trengst ei tydeleg kursendring her:

– Dei debattane må Ap stå mykje meir i enn vi har gjort. Her har vi forsømt oss. På midten av nitti­talet hadde sosialdemokratane i Europa ein mykje sterkare posisjon i dei europeiske landa – og dermed òg på arenaer i EU.

Men posisjonen blei ikkje brukt, meiner ho:

– I staden for å bruke det til å slå fast sosialdemokratiske tenkjemåtar i EØS og EU, har ein tillate eit rammeverk som fører til ein nesten opererer med følgjande slagord: Arbeidarar i alle land – konkurrér!

Det meiner Tajik at det må det bli ein slutt på:

– Det er ikkje ein ideologi eg stiller meg bak. Arbeidarpartiet, sosialdemokratar og venstresida i heile si breidd må i mykje større grad ta opp og få til løysingar som sikrar at folk faktisk har dei rettane dei treng. Vi treng eit sterkare organisert arbeidsliv. Det er fyrstelineforsvaret i møte med motkreftene. Samstundes ser vi at organiseringsgraden går ned.

Fakta

Aps sjølvgransking:

• Ap fekk 27,4 prosent av stemmene ved årets stortingsval, og Erna Solberg (H) er framleis statsminister.

• Ap er ikkje nøgd med det, og granskar difor valkampen.

• Måndag la partisekretær Kjersti Stenseng fram ein rapport for sentralstyret, som mellom anna bygde på tilbakemeldingar frå nærare 10.000 Ap-medlemer.

• Aps politiske prosjekt var uklårt, meiner mange av dei.

Framleis for EØS

Hadia Tajik understrekar at for henne er ikkje dette EØS-kritikk.

– For mange i Ap har vel det handla om at ein er redd for at å ta den debatten opnar for åtak mot EØS-avtalen?

– Ja. Og la meg seie det sånn: Eg er for EØS. Entusiastisk for.

– Men det er jo ikkje sånn at dette er eit konfliktfritt felt innanfor EØS-avtalens verkeområde?

– Nei, og vi som er for EØS, må vere dei fremste til å bruke det handlingsrommet det gjev oss med nasjonale verkemiddel for å hindre at arbeidsfolk blir utnytta.

– Er du tilhengar av å bruke vetoretten meir?

– Det kjem heilt an på direktivet. Om det er noko gale med direktivet, må ein bruke vetoretten, seier Ap-nestleiaren.

Ho meiner Ap må erkjenne EØS-avtalens bakside.

– Er det mogleg å konkretisere noko meir om kva debatten om fri flyt kan føre til for Aps del?

– Det vil føre til at vi som organisasjon må skulere oss betre i desse spørsmåla, at vi i større grad må erkjenne både ulemper og fordelar ved vår tilknyting til EØS og meir aktivt kome med framlegg som bruker heile handlingsrommet innanfor EØS.

Vil debattere innvandring

Tajik meiner venstresida har vore for veike i innvandrings og integreringsdebatten.

– Dette er ei av de viktigaste sakene i Europa. Mange er opptekne av det i Noreg, og dei vil høyre politikarane sine snakke om det. Men no opplever dei at det nesten berre er Frp som snakkar om desse tinga. Vi må inn i dei debattane, vere synleg til stades, og vi må tole stå i dei, seier Tajik.

Ap-nestleiaren understrekar at hennar viktigaste bodskap er at «vi må setje dagsordenen sjølve».

– Eg høyrer ofte at mange seier at innvandring og sånn jo er Frps dagsorden, og vi skal ikkje inn i deira dagsorden. Men skal du vere eit statsberande parti, skal du inn i alle temaa i vår tid, seier Tajik.

Kan ikkje teie Frp i hel

– Er erfaringa òg at det ikkje er mogleg å teie i hel Frp? Sjølv om flyktningpolitikken ligg fast i eit breitt forlik på Stortinget og asyltala er rekord­låge, var Sylvi Listhaug (Frp) i alle kanalar i valkampen.

– Eg trur det finst enkelte som trur ein kan teie debatten i hel. Eg trur ikkje det er mogleg av to grunnar. Den eine grunnen er at ein del integreringsproblem er heilt ekte. Det er ikkje «funne på» at det å falle utanfor samfunns- og arbeidsliv kan føre til kriminelle løpebaner. Det er ikkje funne på at sosial kontroll finst i ein del etniske miljø. Vi må snakke om dei reelle tinga som faktisk finst der ute, seier Tajik, og legg til:

– Den andre grunnen er at det ikkje er mogleg å teie i hel ein statsråd.

Vil vere restriktiv

– Eg opplever at venstresida, og då meiner eg breiare enn Ap, moralsk fordømer våre eigne representantar når dei står for ei restriktiv line i innvandringspolitikken. Det blir sett på som å lefle med Frp. Og eg vil ikkje ha på meg at eg er ein som gjer det, seier Tajik, som meiner at ho sjølv «står for ei ganske restriktiv line i innvandringspolitikken».

– Eg står for det fordi eg meiner det er riktig frå eit sosialdemokratisk utgangspunkt: Ein må ha kontroll over grensene og ta inn eit antal som gjer at ein kan integrere dei som er her.

Oljesmurt klimadebatt

Klima er den tredje debatten Ap-nestleiaren no vil løfte.

Ho opplever at den nasjonale klimadebatten er «nesten utelukkande knytt til olje». Tajik vil at den i mykje større grad skal handle om transport og ny, klimavenleg industri.

– Dette har vi outsourca til storbyane våre. Ikkje minst skjer det mykje i Oslo. Den nasjonale debatten blir eigentleg berre prega av aksen klima/olje, seier Tajik, som vil ha ein sterkare politikkutvikling her.

Etter valet har Aps kompromiss om oljeboring i Lofoten fått ein del kritikk.

– Det er eit kompromiss som står godt i vår organisasjon.

– Men det er ikkje berre din organisasjon som skal stemme Ap?

– Eg seier det sånn: Kompromisset står godt i vår organisasjon, og vi er eit parti som i dei store sakene prøver å kombinere vanskelege og til dels motstridande omsyn. I Lofoten-saka har vi landa eit kompromiss som har potensial i seg til å skape rørsle i den debatten. Så der står vi no.

– Å løfte dei tre områda klima, innvandring og fri flyt i arbeidslivet – dette luktar det raudgrønt samarbeid av?

– Det er ikkje grunnen til at eg meiner vi bør gå tyngre inn i desse debattane, men eg ser at det er ein heldig tilleggseffekt, seier Tajik.

Ser etter blindsoner

Tajik ser tvisynt på rapporten om valtapet:

– Det er ingen store overraskingar i tilbakemeldinga frå Ap-medlemene, noko som er både «roande» og «foruroligande» på éin gong. Dette fordi det kan vere blindsoner i oppsummeringa, til dømes sider ved partiets interne prosessar, politikkutviklinga eller organiseringa, rett og slett fordi folk svarer på det de blir spurde om.

– Ei hovudtilbakemelding frå Ap-medlemene går ut på at prosjektet var utydeleg. I kor stor grad er det knytt til partiprogrammet, som du leidde arbeidet med, tenkjer du?

– Eg meiner at ingenting er freda. Eg diskuterer gjerne korleis vi kan lage eit betre partiprogram, ikkje minst korleis vi kan ha ein prosess på programarbeidet som gjer at heile organisasjonen opplever at dei har eigarskap til sluttresultatet og at vi samstundes har ei brei kontaktflate mot folk og samfunnsliv. Vi har absolutt eit forbetringspotensial på det området og.

– Ei erfaring eg gjorde under programarbeidet var at det var sagt frå fleire hald at ein vil ha ny politikk. Men når ein får ny politikk, så skaper det av og til diskusjonar som medfører ubehag. Og eg vil seie at ny politikk medfører ubehag, seier Tajik.

Ho syner mellom anna til at ny politikk ofte krev at ein «meiner noko nytt om noko der ein har hatt eit anna standpunkt tidlegare».

– Men vi må vere innstilt på at nye tider krev ny politikk. Og ikkje minst: Når vi går inn i ei tid der det blir mindre pengar til større oppgåver, må vi sjå på korleis vi løyser oppgåvene i dag.

– Kva synst du om korleis valkampen blei styrt undervegs, sett frå din ståstad i parti­leiinga?

– Eg trur vi har betringspunkt på alle område, og eg opplever at alle i partileiinga er innstilte på å finne dei punkta og gjere det betre i framtida.

– Skorta det meir på eitt område enn andre?

– Eg tenkjer at vi har forbetringspunkt på alle område.

At ho no skal stå i ein maktkamp mot nestleiar Trond Giske, omtaler ho slik:

– Eg sit her og gjer jobben min, det trur eg Trond gjer òg.

politikk@klassekampen.no

Tirsdag 12. desember 2017
SPLITTA HERSK: Frps landsstyre er meir samla om at Venstre skal gå i regjeringsforhandlingar enn kva Venstres landsstyre er.
Mandag 11. desember 2017
JA OG NEI: Halvparten av ordførarane til Venstre seier ja til regjering. Fleire meiner det er ein myte at Distrikts-Venstre er regjeringsmotstandarar.
Lørdag 9. desember 2017
VI SEI NEI, NEI, NEI: Sp er heilt imot å opne den raudgrøne alliansen for Raudt og MDG. Torbjørn Røe Isaksen meiner Aps MDG-flørt gjer jobben lettare for Høgre.
Fredag 8. desember 2017
ALLIANSE: Ap-leder Jonas Gahr Støre må ta Rødt og MDG og bygge en ny allianse, mener Raymond Johansen. Han ønsker Martin Kolbergs oppgjør med partiet velkommen.
Torsdag 7. desember 2017
NERVEKRIG: Stadig færre norske krigsveteraner får erstatning for psykiske lidelser påført i utenlandstjeneste. I flere av sakene velger statens byråkrater å se bort ifra medisinske erklæringer om psykologiske krigsskader.
Onsdag 6. desember 2017
GENTABBE: Oslo universitetssykehus får refs for gentesting i en ekstern rapport. Samtidig viser det seg at flere enn 21 kvinner er rammet av skandalen.
Tirsdag 5. desember 2017
VIKTIG VEKE: Denne veka landar Venstre på om dei skal gå i regjeringsforhandlingar. Ingen av fylkesleiarane seier nei til å gå vidare med regjerings­praten.
Mandag 4. desember 2017
ULIKHET: Klasseskiller henger sammen med hva du bekymrer deg for, og hvor mye. Arbeiderklassen er de som har flest bekymringer.
Lørdag 2. desember 2017
PRESS: Sykehuslegene har ikke tid til å spise eller gå på do og føler ofte de skulle vært flere steder på en gang. Dette kommer fram i en ny stor undersøkelse.
Fredag 1. desember 2017
LEX HAGEN: Frp vil besvare «Lex Hagen» med et forslag myntet på tidligere Ap-leder Thorbjørn Jaglands dobbeltrolle i Nobelkomiteen.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk