Klassekampen.no
Lørdag 30. september 2017
Tungt: Marit Tusvik skildrar dragkampar mellom kjærleik og hat, liv og død.
Nedbrytande nærleik

«Å, menn sine armar, kjærastearmar, fars armar, Guds arm». Med desse orda, som fell tidleg i Marit Tusviks nye roman, uttrykkjer den unge og eigenrådige forteljaren Sofia eit altomfattande behov for nærleik og tryggleik. Orda er mest som eit varsel, for i førstninga tenkjer Sofia berre at «han kan eg ha det litt moro med» når ho møter den femten år eldre amerikanaren Frank. Han er så vakker, og verkar så god, men byrjar raskt å vikle Sofia inn i eit forhold der manipulerande nærleik fører til «motvillig takksemd». Til slutt har ho lite å vere takksam for, og den psykiske mishandlinga hans har gjort henne til ein frivillig fange i armane hans.

Steg for steg snur nemleg Franks lettsinna framtoning seg til ei tungsindig form for livsforakt, og livet til Sofia byrjar å likne ei ufrivillig ferd «i hans tunge spor».

Mørket hans kjem gradvis til syne for Sofia, i små, brå openberringar, som får frykta og uvissa til å vekse om kvarandre: Kjempar han med eigne demonar eller er det han sjølv som er nær sagt demonisk?

Lenge er det uavklart når i vår nære historie romanen spelar seg ut, sjølv om hustelefonar og andre tidsbundne gjenstandar gir lesaren hint om kva tid vi er i. Likevel smekkar noko på plass når eksplosjonen i kjernekraftverket i Tsjernobyl blir nemnd: Vi er ikkje berre på 80-talet, men spesifikt i den tida som tanken på Tsjernobyl-ulukka så tydeleg kallar fram. Ulukka plantar seg effektivt i hovudet til lesaren, og blir eit sterkt bilete på den nedbrytinga som Frank utfører på seg sjølv og på Sofia. Tusvik har eit vart og samstundes ungdommeleg energisk språk. Sjølve skildringane hennar er fylde av klokskap, utan at denne klokskapen nokon gong legg seg over og tilslører det unge og sansedrivne blikket til 23-åringen som fortel.

Fakta:

roman

Marit Tusvik

I hans armar

Forlaget Oktober 2017, 264 sider

Likevel svingar språket seg sjeldan til noko høgde, på den eine sida fordi Tusvik skriv varsamt og kvardagsnært, og på den andre fordi tilløpa til meir spenstig biletspråk sjeldan fungerer særleg godt: «Sanninga var eit skamfert lik eg hadde pakka i plast og lagt i ei kiste av bly». Styrken i denne i prosaen ligg i den jamne flyten.

Det er eit større problem at heile romanen lèt seg styre av dei same psykologiske spenningane i forholdet mellom Sofia og Frank. At forholdet utviklar seg som det gjer, er ikkje vanskeleg å godta, men forma på framstillinga blir raskt føreseieleg. Det er ikkje mangel på framdrift som gjer lesinga litt langdryg, men heller at dragkampane mellom dei to stivnar så tidleg i romanen. «Det er vanskeleg å forklare effekten Franks nærvær hadde på meg», seier Sofia seint i romanen, endå det stort sett er dette romanen har konsentrert seg om til då.

Frank sitt mørke kjem vi ikkje på innsida av, og koplingane mellom han og far til Sofia, som står henne nær og som dør eit lite stykke ut i romanen, er tydeleg antyda, men også ganske uforpliktande utvikla. Dette gjer «I hans armar» til ei bok med både klok og vakker skrift, men ikkje til den gode romanen som ligg gøymd ein stad i stoffet.

bokmagasinet@klassekampen.no

Artikkelen er oppdatert: 9. oktober 2017 kl. 11.23

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk