Klassekampen.no
Torsdag 28. september 2017
Oskefisen og prinsessa: Vebjørn Enger og Eili Harboe i «Askeladden – I dovregubbens hall». Foto: NFD
På rask reise i folkeeventyra
Askeladden appellerer til yngre sjåarar, men for vaksne skurrar det.

film

«Askeladden – I Dovregubbens hall»

(Noreg, 2017)

Regi: Mikkel Brænne Sandemose.

Manus: Aleksander Kirkwood Brown, Espen Enger.

Med: Vebjørn Enger, Eilie Harboe, Mads Sjøgård Pettersen, Elias Holmen Sørensen, Allan Hyde

Lengde: 1 t. 44 min.

melding

HHHHII

Prinsessa må gifta seg før ho fyller 18, elles vaknar Dovregubben frå trollsøvnen og bergtar henne. Slik er segna vi høyrer i opninga av «Askeladden – I Dovregubbens hall». Moderne eventyrprinsesser er alt anna enn føyelege, så sjølvsagt går det gale når Kristin (Eilie Harboe) skal giftast bort til den jålete danskeprinsen Fredrik (Allan Hyde). Ho stikk frå eit bryllaup, berre for å bli fanga av eit endå verre troll, som også er gifteferdig.

Fattigguten Espen (Vebjørn Enger) drøymar seg bort ved glørne i grua og er ei kløne i eit samfunn der hardt arbeid og flid tel. Stilt overfor prinsesser og troll har den oppfinnsame Espen likevel meir å fara med enn dei trauste brørne Per (Mads Sjøgård Pettersen) og Pål (Elias Holmen Sørensen). Espen må ikkje berre berga Kristin, han må òg berga brørne frå lokkande huldrer, lumske draugar og kyniske, forsmådde danske beilarar.

Manuset til «Askeladden …» har med hell plukka ut og sett saman element frå folkeeventyra, for så å bruka dei i ein litt for attkjenneleg forfølgings-action med eit bankande familiehjarta i sentrum av forteljinga. Det er ei oppskrift regissør Mikkel Brænne Sandemose har blanda bra før i «Gåten Ragnarok».

For yngre sjåarar – som kanskje heller ikkje har eit forhold til eventyra – er dette truleg nok. Effektane er gode med huldrene som eit nifst høgdepunkt (ikkje noko for dei minste!). For vaksne er det kanskje eit lite vonbrot at den upedagogiske villskapen i eventyra er bytta ut med trygge psykologiske forklaringar (Pers forsoning med Espen) og hollywoodsk familiefokus. At ein dansk prins er ein større fiende enn trollet, er ein betre vaksenvits.

Personleg synest eg elles at brytinga mellom tradisjon og modernisering ikkje alltid er like fruktbar. Er det ikkje på tide at nokon prøver på meir enn å oppdatera persongalleriet i eit (schizofrent norsk-tsjekkisk) nasjonalromantisk kitsjlandskap? Planen er å laga to Askeladd-filmar til. Då vonar eg også på spenstigare forteljarstruktur. Litt meir utbroderte personlegdommar og skodespelarar som på ledig og naturleg vis får snakka si eiga dialekt.

guri.kulaas@klassekampen.no

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk