Fredag 14. juli 2017
Får nytt visum: Den palestinske filmskaparen Mohamed Jabaly kan returnera til Tromsø frå London. Her klemmer han Mari Bø, markedsassistent i Tromsø Internasjonale Filmfestival, då han var i ferd med å bli kasta ut av Noreg sist vinter. Foto: Ingun A. Mæhlum
Den palestinske filmregissøren Mohamed Jabaly får likevel studere ved Nordland kunst- og filmfagskole:
Reiser heim til Tromsø
UDI har snudd og innvilgar student­visum til den prisvinnande palestinske filmregissøren Mohamed Jabaly.

film

– 31. juli vender eg tilbake til Tromsø. Flybilletten er alt bestilt, seier Mohamed Jabaly på telefon frå London.

Den palestinske filmskaparen har hatt opphald på turistvisum i den britiske hovudstaden sidan mars, då han måtte reisa frå fast jobb og bupæl i Tromsø, etter at norske utlendingsstyresmakter avslo Jabalys søknad om arbeids- og opphaldsløyve.

Han hadde då hatt kunstnarvisum sidan 2014 og etablert seg i Tromsø, der han hadde fast bustad og arbeid hos ein filmprodusent.

Den snart tre år lange turbulente historia om den statslause palestinaren ser ut til å få ei mellombels løysing, når Utlendingsdirektoratet (UDI) no har akseptert og innvilga Jabalys søknad om studentvisum til Noreg for å byrja på Nordland kunst- og filmfagskole i Kabelvåg. Ein søknad dei først avviste på formelt grunnlag, fordi søknaden var sendt til Noreg frå Storbritannia og ikkje var innlevert til norske styresmakter i Gaza, Jabalys opphavlege bustad.

Fakta

Mohamed Jabaly:

• Palestinsk filmskapar (f. 1980). Har regissert den prisvinnande dokumentaren «Ambulance», om Gaza-krigen i 2014.

• Vart hindra i å reisa heim frå Noreg til Gaza hausten 2014, då Egypt stengde grensa til den palestinske enklaven. Han har sidan hatt opphald i Tromsø.

• Fekk ikkje vidare arbeids- og opphaldsløyve i vår, men har no fått norsk studentvisum.

Tre år i uvisse

Klassekampen har følgt Mohamed Jabalys sak sidan han kom til Tromsø for å vera med på eit filmkurs hausten 2014. Han kom då frå Gaza og den 50 dagar lange israelske bombinga av den avstengde, palestinske enklaven.

Etter at Jabaly hadde reist til Noreg, vart grenseovergangen mellom Gaza og Egypt stengt, og han vart «fanga» i utlandet utan høve til å returnera.

Med hjelp frå filmmiljøet i Tromsø fekk den unge fotografen redigert filmopptaka som vart til den internasjonalt prislønte dokumentarfilmen «Ambulance».

I løpet av dei tre åra som har gått, er ikkje situasjonen betra i Gaza. Snarare tvert om, ifølgje rapportar frå FN. Grensa til Egypt ved Rafah er framleis stengt, og var sist ope kort tid tre dagar i mai.

Gjekk tilbake på formalitet

– Eg vart fortvilt då eg fekk avslag på studentvisumsøknaden. Utan von om å kunne endra noko som helst, sendte eg 27. juni eit ankebrev til UDI, der eg gjorde greie for at eg ikkje kunne søka frå Gaza både fordi grensa er stengt for innreise og fordi dei norske diplomatiske tenestene er flytta frå Gaza til Amman i Jordan, noko som ville kravd at eg oppsøkte eit tredjeland for å få levert visumsøknaden.

Berre fjorten dagar etter at Jabaly sendte brevet, fekk han svar frå UDI, der direktoratet aksepterte årsakene til at han ikkje oppfylte dei formelle søknadsvilkåra og stadfesta at visum var innvilga.

– Det var ei enorm lette. Det britiske turistvisumet mitt går ut 8. august. Det har vore svært stressande ikkje å vita kor eg skulle gjera av meg etter det. No kan eg reisa til Tromsø, som eg ser på som min andre heimby, før eg byrjar på Nordland kunst- og filmfagskole i Kabelvåg over sommaren. Det er i alle fall ein start, seier Jabaly.

Då norske utlendingsstyresmakter i vinter avslo å gje ham arbeids- og opphaldsløyve, var det grunngjeve med at han ikkje hadde den formelle utdanninga dei kravde for å godkjenna han som filmregissør. Det trass i at blant anna fagorganisasjonen Norske Filmregissører gjekk god for kompetansen hans og han hadde gjort internasjonal suksess med dokumentarfilmen «Ambulance».

Film om livet i limbo

«Ambulance» er Mohammed Jabalys dokumentasjon av Gaza-krigen sommaren 2014, sett frå synsstaden til eit ambulanseteam.

Filmen har vekt merksemd både ved filmfestivalar, blant helsepersonell og politikarar. Dokumentaren var årsaka til at Jabaly vart invitert til London av BBC og Det britiske filminstituttet (BFI) i vår.

Her fekk filmskaparen to viktige prisar: BBC Arabic Young Journalist Award 2017 og prisen for beste langdokumentar under Baftas One World Media Awards.

No vil Jabaly laga film om si eiga sak, som også har engasjert publikum over alt der «Ambulance» har vorte vist.

– Kameraet er alltid med meg, og eg har filma jamt sidan eg reiste frå Gaza i 2014. Vonleg kan det med tida bli ein ny dokumentar av opptaka, seier Jabaly, vel vitande om at han delar lagnad med mange palestinarar.

– Eg prøver alltid å sjå det positive i tilværet, men til liks med folk flest må eg ha eit fast haldepunkt i livet. Det har eg no ei tid framover med skolen.

Mohamed Jabaly stemnde UDI for retten for feil lovbruk då dei avviste søknaden hans om arbeids- og opphaldsløyve. Denne saka er enno i rettssystemet, men Jabaly har ikkje avgjort om han no vil trekka stemninga eller forfølgja saka.

– Det er ei viktig sak for filmbransjen, men personleg har ho kosta meg mykje både av pengar og krefter, seier regissøren.

guri.kulaas@klassekampen.no

Tirsdag 21. november 2017
Nettstedet Medier24 navngir en overgrepsanklaget Schibsted-topp med innvandrerbakgrunn. Redaktør Gard L. Michalsen synes det er «påfallende» at svenske medier anonymiserer ham.
Mandag 20. november 2017
På nyåret lanserer Det norske akademi landets mest omfattende ordbok for bokmål på nett. Men akademiet får ingen pengestøtte til å vedlikeholde ordboka, som har kostet 100 millioner kroner å lage.
Lørdag 18. november 2017
Ansatte i akademia får ingen spørsmål om seksuell trakassering i arbeids­miljøundersøkelse. Det kan bidra til at slike saker går under radaren, frykter fagforeningsleder Ellen Dalen.
Fredag 17. november 2017
For ett år siden varslet en rapport at flere ansatte skal ha sluttet ved Det juridiske fakultet i Oslo som følge av seksuell trakassering. Dekanen vil heller «se framover» enn å granske saken.
Torsdag 16. november 2017
Midlertidig ansatte er mer utsatt for seksuell trakassering enn faste, viser rapport. I NRK opplever klubbleder Richard Aune at det spesielt er vikarene som vegrer seg for å melde fra.
Onsdag 15. november 2017
«Smålig.» «Kulturfiendtlig.» Det er noen av reaksjonene på at kulturminister Linda Hofstad Helleland (H) ikke vil dele ut et eneste stats­stipend i år.
Tirsdag 14. november 2017
I september i år hadde ikke VG og Dagbladet en eneste kunstanmeldelse på trykk. – Det svekker refleksjonen rundt kunst, advarer Hilde Tørdal i Norske Billedkunstnere.
Mandag 13. november 2017
EUs personvern­lov er godt nytt for den enkeltes personvern, sier Attac-leder Petter S. Titland. Men han frykter at Tisa-avtalen kan komme i veien for loven.
Lørdag 11. november 2017
Antallet anmeldelser i norske aviser er mer enn halvert på ti år. – Et demokratisk problem, mener lederen av Kritikerlaget.
Fredag 10. november 2017
I en ny søknad foreslår arkitektfirmaet Snøhetta en rekke endringer for å få det omdiskuterte prosjektet «A House to Die In» godkjent. Byantikvaren i Oslo er positiv til endringene.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk