Fredag 19. mai 2017
FRYKTAR FOR FRAMTIDA: Henriette Westhrin er generalsekretær i Norsk Folkehjelp, som i dag driv fire asylmottak i Noreg. Når pris blir det klart viktigaste kriteriet, blir dei utkonkurrert av private mottak med dårlegare kvalitet, meiner ho.
Det kan bli slutt på asylmottak drivne av ideelle aktørar, fryktar Folkehjelpa:
Stadig færre ideelle mottak
Karin Andersen
Geir Toskedal
LITE IDEELT: Færre og færre asylmottak blir drivne av ideelle organisasjonar. No meiner Norsk Folkehjelp at Stortinget må ta grep om ikkje ideell sektor skal bli utradert frå mottakssystemet.

PROFITT I VELFERDA

I 1990 var nesten kvart fjerde asylmottak drive av ein ideell organisasjon. I 2004 var det litt over kvart åttande.

No, i 2017, er det under 8 prosent av mottaka som har ein ideell drivar.

På same tid har prosentdelen av kommersielle mottak gått frå 12,5 til over 70.

Dette viser nye tal frå Norsk Folkehjelp, ein av dei to store ideelle aktørane innanfor mottakssystemet.

No ropar Henriette Westhrin, generalsekretær i Norsk Folkehjelp, varsku:

– Utviklinga går i retning av at pris er viktigare og kvalitet mindre viktig når staten lyser ut anbod på drift av asylmottak, seier Westhrin.

Dessutan har definisjonen av kvalitet endra seg, forklarer ho:

– No er det nesten berre tryggleik ein snakkar om, medan det tidlegare òg handla om tiltak for dei som budde der, om samarbeid med lokalsamfunnet og slike ting. Då skal det ikkje mykje til for å nå kvalitetskravet, forklarer Westhrin.

Fakta

Asylmottak:

• Etter at talet på asylsøkjarar sank, har svært mange asylmottak blitt lagt ned i Noreg.

• Regjeringa har sagt at ein kan gjere unnatak for prinsippet om at dei billegaste mottaka skal drive vidare, men dette blir ikkje gjort i praksis, meiner Norsk Folkehjelp.

• SV har no reist eit nytt framlegg i Stortinget i håp om at ein for framtida kan sikre at dei ideelle og kommunale drivarane skal få betre rom.

Mange nedleggingar

Hausten 2015 kom det veldig mange asylsøkjarar til Noreg, og det blei oppretta ei lang rekkje asylmottak. No har talet gått kraftig ned igjen, og mange mottak har blitt lagt ned.

– Då har ein ikkje valt å halde på mottak som driv godt, men nesten berre lagt vekt på pris, meiner Westhrin.

Ho meiner konsekvensen er svært uheldig for asylsøkjarar i Noreg:

– Dei beste mottaka forsvinn.

No har Norsk Folkehjelp berre fire mottak att. Den andre store ideelle aktøren, stiftinga Sana, har òg fire mottak, etter å ha hatt 16 mottak for kort tid sidan. Om ikkje stoda endrar seg, er konklusjonen klar:

– Både vi og Sana driv no med underskot. Det går ikkje i lengda, seier generalsekretæren.

– Kva må skje for at dette skal endre seg?

– Staten må vere meir opptekne av høg kvalitet og at kvalitet er meir enn berre at det skal vere forsvarleg å vere der. I tillegg bør ein ha eigne anbodsrundar for ideelle og ha lengre anbodsperiodar, slik at det blir lettare å drive langsiktig, meiner Westhrin.

Høyring denne veka

Tidlegare denne veka var det høyring på eit representantframlegg frå SV-representantane Heikki Eidsvoll Holmås og Karin Andersen om nettopp å gjere det lettare for kommunar og ideelle å drive asylmottak i Noreg.

Karin Andersen forklarer at regjeringa endra reglane då dei skulle byggje ned kapasiteten etter at talet på asylsøkjarar gjekk kraftig ned. I praksis blei pris einaste kriterium, meiner SV-aren.

– Dermed blei det ulike reglar for å byggje opp og å byggje ned. Det blir feil å ikkje leggje vekt på kvalitet om ein er oppteken av integrering.

Stortingsfleirtalet har tidlegare sagt at ein vil ha ei blanding av private, ideelle og kommunale mottak.

– Regjeringa gjev no blaffen i dette, og dermed er det nesten berre private. Det er openbart fornuftig med frivillige organisasjonar. Dei er til dømes flinkare til å seie frå når ting ikkje er på stell, meiner Andersen.

Geir Toskedal frå KrF sit òg i kommunalkomiteen på Stortinget, som skal innstille i saka før sommaren.

– Vi kjempar i alle samanhengar for dei frivillige. Mange private held ein god standard, men dei frivillige har jo dette som hjartesak. Vi vil sjå til at rammevilkåra deira er gode, seier Toskedal.

– Men om dei private snart har teke over heile sektoren, har ein då lagt godt nok til rette for dei ideelle?

– Nei, det høyrest jo ikkje akkurat sånn ut.

politikk@klassekampen.no

Tirsdag 22. mai 2018
RETTIGHET: Selv om datoen viser 2018, ser Utdannings­forbundet seg i dag nødt til å aksjonere for sin menneskerett til å ytre seg fritt på arbeidsplassen.
Lørdag 19. mai 2018
SKUTT NED: Et krav om at pilotene skulle få beholde jobbene i luftambulanseanbudet, kunne vært lovstridig, mener Helse Nord. Men der tar de feil, sier eksperter på anskaffelser.
Fredag 18. mai 2018
VARSEL: Utdanningsetaten har ved fleire høve slått fast at dei ikkje har fått varsel om manglande ytringsfridom i Osloskolen. Svara frå deira eigen undersøking syner noko anna.
Onsdag 16. mai 2018
SMELL: Opposisjonen rasar mot regjeringas forsvarsbudsjett. Ap seier ja takk til å finne nye fleirtal i Stortinget – på tvers av forliket med regjeringa.
Tirsdag 15. mai 2018
ID: Alle bør få fri på muslimenes helligdag id, mener leder av Norges kristelige studentforbund Ingvild Yrke. – Det er bare å kondolere, sier Mazyar Keshvari (Frp).
Mandag 14. mai 2018
KRASJ: Partene i luftambulansekrisa skal møtes, men løsningen er i det blå. Flygerforbundet advarer om at pilot- og teknikermangel vil bety at bered­skapen bryter sammen.
Lørdag 12. mai 2018
PÅ VIPPEN: KrF åpner for å støtte anbudsstopp i luftambulanse­tjenesten.
Fredag 11. mai 2018
FEKK RÅD: Alt i 2015 peikte det regjeringsoppnemnte Akuttutvalet på risikoen ved operatørbytte i lufta­mbulansen. Frp-politikar krev at helseministeren ryddar opp.
Onsdag 9. mai 2018
NATO: Forsvaret jobber med en plan der Andøya blir den viktigste basen for Nato-fly i Nord-Norge. Dermed ­ryker størstedelen av regjeringens innsparinger ved å legge ned basen.
Tirsdag 8. mai 2018
SISTE SJANSE: I morgen skal stortingsgruppa i Ap ta stilling til Andøya-spørsmålet på nytt. Tilhengerne av flybasen mener den ble lagt ned på tynt fakta­grunnlag.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk