Fredag 11. januar 2013
Tajik droppar føringar
Det kom sterke protestar då kulturministeren i fjor la føringer på teater og andre institusjonar. No mjukar Hadia Tajik opp krava.

- Dette er ei openbar endring.


Det seier Tom Remlov, direktør for Den Norske Opera & Ballett, etter å ha lese årets tildelingsbrev til norske kulturinstitusjonar frå Kulturdepartementet.


Det var desse breva som i fjor sparka i gang ein oppheita diskusjon om statleg innblanding og fri kunstnarisk verksemd. Dåverande kulturminister Anniken Huitfeldts «forventingar» om at statlege kulturverksemder skulle leggja opp programmet for grunnlovsjubileet i 2014 vart opptakten til ein prinsipiell debatt om armlengdesprinsiippet og institusjonane sin sjølvråderett, kor departementet måtte tåla dels sterk kritikk.


No kan det sjå ut som vinden har snudd. I årets tildelingsbrev, kor budsjettrammer, resultatmål og rapporteringskrav for det komande året vert lagt fram, er krava til kulturlivets deltaking i grunnlovsjubileet monaleg nedtona. Aktørar Klassekampen har vore i kontakt med tek dette som eit teikn på at Kulturdepartementet har teke kritikken på alvor.


- Eg opplever, slik eg les årets brev, at Kulturdepartementet har lytta til dei innvendingane som kom i fjor, seier Morten Gjelten, direktør for Norsk Teater- og orkesterforening, til Klassekampen.


Den konkrete endringa kjem i form av at «forventingane» til ei markering no ei erstatta med ein invititasjon om å melda inn eventuelle planar for Grunnlovsjubileet.


Vil ikkje gjenta kritikken


Gjelten var blant dei sterkaste kritikarane av statens innblanding i sceneinstitusjonanes kunstnariske planar då debatten rasa i fjor sommar. Utifrå dei tildelingsbreva han til no har les, ser han inga grunn til å gjenta kritikken.


- Det var programmering me diskuterte i fjor, der me følte at det vart gått over ei linje. Det at det rådde ei kjensle av at Kulturdepartementet blanda seg inn i programmeringa hjå dei ulike institusjonane, gjorde at me valde å strekka opp handa, seier han.


Denne problematikken ser ein ikkje i år, meiner Gjelten. Han trur fjorårets debatt var ein fruktbar veg å gå i retning ein meir medviten haldning til prinsippet om armlengdes avstand.


- Definisjonen av armlengdes avstad har heile tida vore oppe til diskusjon mellom dei partane som er involvert, så det er naturleg at slike debattar kjem opp med jamne mellomrom. Eg trur sikkert fjorårets debatt gjorde at både kulturlivet og politikarar vart meir medvitne på kva dei meinte om denne saka.


Han opplever òg at kulturminister Hadia Tajik har vore på ballen i spørsmålet.


- For meg verkar det svært tydeleg at den sitjande statsråden har teke seg bryet med å tenkja over kva som er departementets meining. Det har vore ein nytting diskusjon for alle partar, seier han.


- Openbar endring


Også operadirektr Tom Remlov er svært nøgd med ordlyden i årets tildelingsbrev, etter å ha vore sterkt kritisk til fjorårets formulering.


- Eg tykkjer årets tekst er aldeles utmerka. Dei har tatt ut den setninga eg hadde min klare innvending mot, nemleg at det var forventa at kulturinstitusjonane skulle leggje sine planar opp mot jubileet. Dei konstaterer no ganske enkelt at kulturlivet vil spela ei rolle, og ber om at ein melder inn eventuelle planar. Og det er sjølvsagt heilt greitt, seier Remlov til Klassekampen.


- Opplever du at dette kjem som ein konsekvens av fjorårets kritikk?


- Eg må innrømma at det er vanskeleg å ikkje tru noko anna. Med ei så klar endring er det årsak til å tru at dei har sagt seg einig i at det var formuleringar i fjorårets brev som ikkje var heldige.


At det offentlege medvitet kring denne problemstillinga har vorte større i etterkant av debatten, er Remlov likevel usikker på.


- Eg tykte debatten ifjor utarta seg i ein nokså underleg retning, då det etter kvart var fleire som uttalte at dei ikkje tykte det var problematisk å bli pålagt slike føringar frå staten. Så det er all grunn til å framleis vera årvåken, og føra ein open dialog om staten som eigar og finansiør og dei einskilde institusjonane, meiner han.


- Klossete formulert


- Politikarar bør sjølvsagt ha meiningar om kva resultata av politikken dei fører skal vera. Men når det gjeld kunstnerisk arbeid, må dei vera opne for å verta møtt med kritikk og innspel. Her føler eg me framleis ikkje har ein vaksen nok offentleg samtale.


Professor Per Mangset ved Institutt for kultur- og humanistiske fag ved Høgskulen i Telemark har forska mykje på kulturpolitikk, og haldt under Kulturrådets årskonferanse for 2012 foredrag om prinsipet om armlengdes avstand. Han ser den nye formuleringa som eit svar på debatten som oppsto i fjor.


- Kulturdepartemetet har uttalt seg litt klossete i denne saka. Dette er nok eit forsøk på å formulera noko litt mindre dirigerande. Det viser at usemja mellom partane eigentleg ikkje er så stor, seier Mangset til Klassekampen.


Klassekampen har vore i kontakt med Kulturdepartementet, som ikkje hadde moglegheit til å kommentera saken på skrivande tidspunkt.


Artikkelen er oppdatert: 22. oktober 2013 kl. 10.51
Onsdag 27. juli 2016
Volden på skjermen blir stadig drøyere. Men regissør Eva Sørhaug og film­forsker Anne Gjelsvik er trygge på at seerne fint klarer å skille mellom fiksjon og virkelighet.
Tirsdag 26. juli 2016
Norsk Lektorlag mener arbeidet med en endring av operapensjons­loven er dårlig håndtert av regjeringen. De hevder operasolistene har blitt oversett.
Mandag 25. juli 2016
Det er en viktig demokratisk oppgave å sørge for at folk får avisa si på lørdager, mener sjefredaktør Eirik Hoff Lysholm i Dagsavisen. Han er usikker på Kvikkas’ leveringssikkerhet.
Lørdag 23. juli 2016
Bibliotekforeningen og Kulturrådet er skeptiske til at Hege Storhaugs islamkritiske bok spres til landets bibliotek av anonyme givere. Men Bergen offentlige bibliotek tar gjerne imot gratis bøker.
Fredag 22. juli 2016
22. juli- terroristen var aktiv i flere høyreradikale nettfora før angrepene. Fem år etter ser forskere en økning i slike fora.. juli
Torsdag 21. juli 2016
Samferdselsdepartementet avviser klagen fra Posten og opprettholder kontrakten for lørdagsombæring av aviser med det ukjente logistikk-firmaet Kvikkas.
Onsdag 20. juli 2016
– Det er nesten umogleg å vere uavhengig journalist i Tyrkia, og vanskelegare blir det, seier ytringsfridomsforkjemparen Sanar Yurdatapan.
Tirsdag 19. juli 2016
Litteraturkritikere er avhengige av «uniformer, gasskammer og hakekors for å stemple noe som nazistisk», mener kritiker Bjørn Gabrielsen.
Mandag 18. juli 2016
Kulturhusene slipper gigantregning på mange hundre millioner kroner Men momskampen fortsetter.
Lørdag 16. juli 2016
I fem tiår har Dag Solstad forsynt oss med litteratur, alltid nyskapande og relevant. I dag fyller ein av Noregs mest markante samtidsforfattarar 75 år.

Klassekampen benytter informasjons­kapsler (cookies) så vi kan gi deg bedre service, og for å holde styr på om du er logget inn på våre tjenester. Du kan lese mer om vår bruk av informasjons­kapsler her.

Lukk