Når 2007 i natt går over i historia, avsluttar vi samstundes ein heil serie med forfattarjubileum. I 2007 markerte vi at det var 300 år sidan Petter Dass døydde, at det var 200 år sidan Johan Sebastian Welhaven blei fødd, at det var 150 år sidan Per Sivle og Rasmus Løland blei fødde, at Halldis Moren Vesaas ville ha fylt 100 år og at det var 100 år sidan forfattarane Olav Duun, Johan Falkberget, Herman Wildenvey og Sigrid Undset debuterte.

Ved midnatt byrjar det store jubileumsåret for Olav H. Hauge og komponisten Geirr Tveitt, i 2009 er det 150-årsfeiring av Knut Hamsun og i 2010 skal 100-årsdagen for Bjørnstjerne Bjørnsons død markerast med både prakt og sikkert òg litt pomp.

Og enno er vi knapt komne til hektene etter det gigantomane Ibsen-året.

Same sak

Jubileumsinflasjonen til tross, professor i litteraturvitskap ved Universitetet i Bergen, Erik Bjerck Hagen ser ingen grunn til å beklage tendensen:

- Så lenge jubilea er påskot til å gje ut biografiar, fører det jo mykje godt med seg. Generelt får gamle diktarar av typen Welhaven og Bjørnson heller for lite enn for mykje merksemd, i forhold til den nye litteraturen, seier Bjerck Hagen.

Bjerck Hagen går heller ikkje med på påstanden om at jubileumsindustrien kan flytte fokus frå forfattarskapane og over på forfattarane:

- Forfattaren og tekstane hans er to sider av same sak. Eg ser ingen grunn til å gjere noko skarpt skilje her. Eg trur ikkje det er mange her i landet som no dyrkar forfattarpersonar i staden for det personane skreiv, eller på bekosting av ordet. Biografien er per i dag ein undervurdert sjanger i det litterære feltet.

Ikkje farleg

Åtte av dei ni forfattarane som er blitt feira i 2007, har fått nye biografiar i jubileumsåret. Heller ikkje det har Bjerck Hagen noko mot:

- Klok bruk av biografi reduserer ikkje krafta i litterære tekstar, tvert i mot. Ser ein på mylderet av Ibsen-bøker frå seinare år, til dømes, er det ikkje nett det biografiske som dominerer. Bøker som Anders Hegers Myklebiografi og Espen Haavardsholms Borgen-biografi er viktige litteraturvitskapelege studiar.

- Gjer det forfattarskapane meir ufarlege at dei må tilpassast eit jubileumsformat?

- He, he, kven var det som sist gjorde ein forfattar farleg i Noreg? Det var Riverton-biografien nylig, sjølvsagt, den var jo farleg på sin måte, og Torkild Hansen om Hamsun. Frå det siste halvsekelet kjem eg i farten ikkje på nokon farlege setningar skrivne om Ibsen.

- Hadde det vore ein betre idé å markere runde jubileum for klassiske bokutgjevingar, i staden for forfattarskapar? Altså heller feire 150-årsdagen til «Sult» enn Hamsun?

- Den ideen ville korkje vore betre eller verre enn den vi opererer etter no.

Mindre snobbete

Bjerck Hagens kollega ved NTNU, Petter Aaslestad, er òg berre glad for alle forfattarmarkeringane:

- Det er ingen inflasjon på gang, snarare ei positiv akselerering. Forfattarjubileum greier for ei stakka stund å få medias merksemd bort frå krim- og trivialsjangrane. Godt gjort! Personleg gler eg meg både til Hamsun-markeringa i 2009, og Bjørnsonjubileet i 2010. Feiringa av slike store namn gjev noko både til eit breitt publikum og til akademiske spesialistar, seier Aaslestad.

Aaslestad åtvarar heller det litterære feltet mot å halde for mykje igjen, når store forfattarar skal feirast:

- Skrekkscenariet er når det lokalsjåvinistiske tar overhand. Det er lett å bli flau når Ibsen-jubileet blir brukt til å flagge norsk fortreffelegheit, men her nyttar det samstundes ikkje å vere for prippen. Forfattarjubileum er ein del av kulturindustrien, som igjen er viktig for innovasjonen i norsk næringsliv. Humanistiske akademikarar må trene seg opp til å bli mindre snobbete og puritanske og heller gle seg over at kulturarbeidarar bidreg til økonomisk nyskaping.

- At ein held store og litt mindre store forfattarnamn i omløp i den breie offentlegheita er utelukkande positivt. Så får ein heller i etterkant bruke tid til å korrigere dei verste mytane om «den store forfattaren», som slike hendingar gjerne segmenterer. Og nokre finn sikkert fram til bøkene att, avsluttar Aaslestad.

Dimed er det altså fritt fram, for alle som skulle ynskje det, klokka 00.05 å ta ein skål for Olav H. Hauge.

Skål, Hauge!