Midt gjennom hovudstaden går Stortingsgata. Her og i sidegatene ligg det julepynta hotell Continental, den namngjetne Theatercafeen, Høgres Hus, restaurantar på rad og rekkje, før vi lengre opp i gata finn byens dyraste klesbutikk og hippe utestader. Nationaltheatret og kinostrøket gjer sitt til eit yrande folkeliv på kveldstid, med Rådhusplassen og Aker Brygge like ved.

H. C. Andersens «Piken med svovelstikkene» er vår mest hjarteskjerande juleforteljing, som rett nok finn stad nyttårsaftan: Fattigjenta som fraus ihel medan ho tente sine siste fyrstikker og såg i draume inn i velstandsstovene ho aldri kom inn i.

«Hun så helt inn i stuen, hvor bordet sto dekket med skinnende hvit duk og fint porselen, og en stekt gås sto og dampet så deilig, fylt med svisker og epler. Og det herligste av alt var at gåsen hoppet ned fra fatet og vraltet bortover gulvet med gaffel og kniv i ryggen, helt bort til den lille piken kom den. Da sloknet svovelstikken, og så var det ikke noe annet å se enn den tykke, kalde murveggen igjen».

I vår tid er dette eventyret barsk røyndom på hjørnet ved Theatercafeen, der tiggarar held fram sine pappkrus mot feststemte julebordgjestar.

For dei fleste av oss er det eit silkepapir mellom suksess og tragedie. For tiggaren på hjørnet er det ein meter frå kulda i kropp og sjel til borda på Theatercafeen som står nærast dei store vindauga, med kvite dukar, velståande menneske, lys og varme, mat og drikke, selskap og stramme kelnarar, juletre og julemusikk. «Tusen lys brant på de grønne grenene, og farveglade bilder, slike som de pynter i butikkvinduene med, tittet ned på henne».

Men der jenta i eventyret frys ihel med raude kinn og eit smil om munnen, får vår tids fattige hjelp frå høgare makter, nærare bestemt frå John Fredriksen. «Skipsreder og milliardær John Fredriksen er raus med pengene i førjulstiden», som VG skriv med stjerner i augo. Der fyrstikkene sloknar i eventyret, har Fredriksen fyr.

I VG/TV2/Nettavisen sin serie om finanselitens elleville førjulsfeiring på Theatercafeen, vart nok toppen – eller botnen – nådd i TV 2s nyhetssending bitte vesle julaftan, då John Fredriksen viste smørsida og stilte opp for journalistar og tv-kamera utafor cafeen.

Inn i rampelyset steig ein lys levande tiggar. Fredriksen opp med lommeboka («jeg har bare norske penger, hvor mye vil du ha?») og overrekte ein tusenlapp, til full applaus, med ei formaning til den takksame tiggaren om å ta seg saman og få skikk på livet. Om lag som å høyre Bjarne Håkon Hanssen på ein litt dårleg dag.

Og alle hjarte gledde seg, bortsett frå hjå oss som fekk kvalmen langt oppi nasebora.

Ikkje nok med at skilnadene aukar midt i velstandsauken, slik at stadig fleire må gå til Frelsesarmeen eller Bymisjonen for å komme gjennom jula, medan private aksjeeigarar tek inn fleire titals milliardar i skattefritt aksjeutbytte for å snike seg unna utbytteskatten som kjem. No innfører vi også almissar kontant på labben frå landets rikaste til landets fattigaste som tv-underhaldning i beste sendetid, utan å synke i jorda av skam.

Tankreiaren John Fredriksen er landets i særklasse rikaste mann. Bladet Kapital meiner han er god for minst 33 milliardar – 33.000 millionar – kroner. I fjor betalte han 194 kroner i skatt til det norske fellesskapet, etter å ha budd utanlands i 27 år. Då er ein tusenlapp i tiggarbøssa ei grei investering for å kunne ta juleferie som Mannen med det store hjartet.

Fattigdom er eit samansett fenomen. Medan vi framleis ventar på sosialpolitiske og økonomiske grep for utjamning og kamp mot fattigdom frå regjeringa vi enn så lenge vil kalle «vår», må vi stå opp for menneskeverdet hos dei som ikkje er bedt på kjøpefesten. Forakt for dei svakaste er verre enn dyrking av dei rikaste. Og kombinasjonen, slik vi såg på tv, er ikkje til å halde ut.