Etter å ha hatt stykkprisfinansiering som helsepolitisk fanesak sidan 1985, kan Frp stå framfor den endelege sigeren. Det regjeringsoppnemnde Hagen-utvalet går inn for ein heilt ny finansieringsmodell der aktiviteten i det offentlege helsevesenet skal «fullfinansieres gjennom en 100 prosent stykkpris». I dag er stykkprisandelen 60 prosent.

Stykkprisfinansieringa skal også bli utvida til viktige område der det ikkje er innført i dagens system, foreslår Hagen-utvalet:

? Psykisk helsevern

? Rusomsorg

? Habilitering (av funksjonshemma, til dømes)

? Rehabilitering

? Poliklinisk behandling

? Forsking og undervisning

Snart må helsevesenet i gang med å finna prisforskjellen mellom til dømes den eine typen depresjon og den andre. Forsking skal bli finansiert etter kor mange artiklar som er publisert og medisinsk utdanning etter gjennomstrøyminga av studentar. Slik blir tilstanden dersom utvalet leia av professor Terje P. Hagen ved Senter for helseadministrasjon i Oslo får igjennom ideane sine.

Høyringsfristen er i midten av mars. Helse- og sosialforbundet reagerer tidleg.

? Vi treng endringar, men dette går i gal retning. Om tanken er å innføra 100 prosent stykkpris, er det eit totalt systemskifte. Det vil gje for sterkt fokus på kva som lønner seg økonomisk, seier forbundsleiar Tove Stangnes til Klassekampen. I så fall blir pasientar med kroniske og kompliserte lidingar, spesielt eldre og revmatikarar, taparane, meiner Stangnes.

Vil ha blandingsmodell

Hagen-utvalet er splitta. Eit mindretal på tre går inn for å vidareføra dagens modell, der ein viss prosent av finansieringa kjem som stykkpris, resten som rammetilskot uavhengig av aktivitet. Mindretalets Olav Slåttebrekk åtvarar også mot å auka stykkprisdelen over 60 prosent.

? Jo større den delen blir, jo større sjanse er det for at aktørane berre går etter pengane, seier Slåttebrekk, som har lang erfaring med finansieringssystemet frå sitt arbeid i Helsedepartementet. I dag er han avdelingsdirektør i Sosial- og helsedirektoratet.

Det var Aps helseminister Gudmund Hernes som innførte stykkprisfinansiering i 1997. Slåttebrekk understrekar at det aldri var meininga å laga eit system basert berre på stykkpris.

? Då Innsatsstyrt finansiering (ISF) vart innført, vart det ingen av oss som jobba med det som såg det som byrjinga på innføringa av ein rein stykkprismodell. Det var tungt forankra at vi skulle ha ein blandingsmodell.

? Er det her vektlegging av kvalitet i helsevesenet står opp mot produksjonsvolum?

? Ja, til sjuande og sist er det spørsmålet. Og dette er politikk. Det er ikkje her vi som fagfolk har mest å bidra med. Men for meg er 60 prosent stykkprisfinansiering nok, seier Slåttebrekk.

Heller ikkje helsepolitikar John Alvheim i det store stykkprispartiet Frp vil gå så langt som 100 prosent.

? Vi går inn for 80 prosent stykkpris. Det gjev størst effekt når det gjeld rasjonell drift, seier Alvheim til Klassekampen.

Frp vil halda på 20 prosent rammeløyving for å finansiera forsking og undervisning. Hagen-utvalet vil innføra aktivitetsbasert finansiering også på desse områda.

? Nyliberalisme

Den helsepolitiske faren med stykkpris er at sjukehusa prioriterer aktivitet som gjev god inntening på kostnad av grupper som har like stort behov. Til dømes kan kroniske lidingar vera vanskeleg å stykkprisa. Dei blir jo ikkje friske.

? Helsevesenet blir meir og meir fokusert på pengar. Vi er veldig redde for at sterkare vekt på stykkprisfinansiering skal gå ut over oss med kroniske lidingar, seiar leiaren for 50.000 medlemmar i Norsk Revmatikerforbund, Njål Idsø, til Klassekampen.

Gunhild Johansen i Norsk Kommuneforbund meiner helsevesenet har nok innslag av stykkpris.

? Vi er på veg mot eit marknadssystem der økonomiske incentiv styrer det meste. Vi kjem til å få fleire sjukehus som spesialiserer seg på lønnsame operasjonar. For pasientane blir resultatet at dei blir sendt vekk frå heimstaden, dit det er mest økonomisk effektivt å senda dei, meiner Johansen.

Tove Stangnes i Helse- og sosialforbundet tek til orde for utgreiing av ein modell utan innslag av stykkprisfinansiering.

? Vi klarer ikkje å setja pasienten i sentrum når alt dreier seg om økonomisk inntening. I dag får nyliberalisme og marknadstenking gjennomsyra til og med helsevesenet. Det er ikkje bra for folk flest, meiner Stangnes.

Etter å ha hatt stykkprisfinansiering som helsepolitisk fanesak sidan 1985, kan Frp stå framfor den endelege sigeren. Det regjeringsoppnemnde Hagen-utvalet går inn for ein heilt ny finansieringsmodell der aktiviteten i det offentlege helsevesenet skal «fullfinansieres gjennom en 100 prosent stykkpris». I dag er stykkprisandelen 60 prosent.

Stykkprisfinansieringa skal også bli utvida til viktige område der det ikkje er innført i dagens system, foreslår Hagen-utvalet:

? Psykisk helsevern

? Rusomsorg

? Habilitering (av funksjonshemma, til dømes)

? Rehabilitering

? Poliklinisk behandling

? Forsking og undervisning

Snart må helsevesenet i gang med å finna prisforskjellen mellom til dømes den eine typen depresjon og den andre. Forsking skal bli finansiert etter kor mange artiklar som er publisert og medisinsk utdanning etter gjennomstrøyminga av studentar. Slik blir tilstanden dersom utvalet leia av professor Terje P. Hagen ved Senter for helseadministrasjon i Oslo får igjennom ideane sine.

Høyringsfristen er i midten av mars. Helse- og sosialforbundet reagerer tidleg.

? Vi treng endringar, men dette går i gal retning. Om tanken er å innføra 100 prosent stykkpris, er det eit totalt systemskifte. Det vil gje for sterkt fokus på kva som lønner seg økonomisk, seier forbundsleiar Tove Stangnes til Klassekampen. I så fall blir pasientar med kroniske og kompliserte lidingar, spesielt eldre og revmatikarar, taparane, meiner Stangnes.

Vil ha blandingsmodell
Hagen-utvalet er splitta. Eit mindretal på tre går inn for å vidareføra dagens modell, der ein viss prosent av finansieringa kjem som stykkpris, resten som rammetilskot uavhengig av aktivitet. Mindretalets Olav Slåttebrekk åtvarar også mot å auka stykkprisdelen over 60 prosent.

? Jo større den delen blir, jo større sjanse er det for at aktørane berre går etter pengane, seier Slåttebrekk, som har lang erfaring med finansieringssystemet frå sitt arbeid i Helsedepartementet. I dag er han avdelingsdirektør i Sosial- og helsedirektoratet.

Det var Aps helseminister Gudmund Hernes som innførte stykkprisfinansiering i 1997. Slåttebrekk understrekar at det aldri var meininga å laga eit system basert berre på stykkpris.

? Då Innsatsstyrt finansiering (ISF) vart innført, vart det ingen av oss som jobba med det som såg det som byrjinga på innføringa av ein rein stykkprismodell. Det var tungt forankra at vi skulle ha ein blandingsmodell.

? Er det her vektlegging av kvalitet i helsevesenet står opp mot produksjonsvolum?

? Ja, til sjuande og sist er det spørsmålet. Og dette er politikk. Det er ikkje her vi som fagfolk har mest å bidra med. Men for meg er 60 prosent stykkprisfinansiering nok, seier Slåttebrekk.

Heller ikkje helsepolitikar John Alvheim i det store stykkprispartiet Frp vil gå så langt som 100 prosent.

? Vi går inn for 80 prosent stykkpris. Det gjev størst effekt når det gjeld rasjonell drift, seier Alvheim til Klassekampen.

Frp vil halda på 20 prosent rammeløyving for å finansiera forsking og undervisning. Hagen-utvalet vil innføra aktivitetsbasert finansiering også på desse områda.

? Nyliberalisme
Den helsepolitiske faren med stykkpris er at sjukehusa prioriterer aktivitet som gjev god inntening på kostnad av grupper som har like stort behov. Til dømes kan kroniske lidingar vera vanskeleg å stykkprisa. Dei blir jo ikkje friske.

? Helsevesenet blir meir og meir fokusert på pengar. Vi er veldig redde for at sterkare vekt på stykkprisfinansiering skal gå ut over oss med kroniske lidingar, seiar leiaren for 50.000 medlemmar i Norsk Revmatikerforbund, Njål Idsø, til Klassekampen.

Gunhild Johansen i Norsk Kommuneforbund meiner helsevesenet har nok innslag av stykkpris.

? Vi er på veg mot eit marknadssystem der økonomiske incentiv styrer det meste. Vi kjem til å få fleire sjukehus som spesialiserer seg på lønnsame operasjonar. For pasientane blir resultatet at dei blir sendt vekk frå heimstaden, dit det er mest økonomisk effektivt å senda dei, meiner Johansen.

Tove Stangnes i Helse- og sosialforbundet tek til orde for utgreiing av ein modell utan innslag av stykkprisfinansiering.

? Vi klarer ikkje å setja pasienten i sentrum når alt dreier seg om økonomisk inntening. I dag får nyliberalisme og marknadstenking gjennomsyra til og med helsevesenet. Det er ikkje bra for folk flest, meiner Stangnes.